Tarihi Yapılarda Deprem Risklerinin Yönetimi Uluslararası Sempozyumu yapıldı

Haber Tarihi: 11.10.2017
Vakıflar Genel Müdürlüğü ile İtalyan Assorestauro Birliği ortaklığında düzenlenen "Tarihi Yapılarda Deprem Risklerinin Yönetimi Uluslararası Sempozyumu", İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin Sütlüce Yerleşkesi'nde yapıldı. Sempozyumda, restorasyon çalışmalarına ışık tutacak Tarihi Yapılar için Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu da tanıtıldı. Sempozyuma Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, Assorestauro Başkanı Alessandro Zanini, Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mahmut Kocameşe ve İstanbul Valisi Vasip Şahin de katıldı.

‘’Kaybedecek zaman kalmadı’’

İtalyan Assorestauro Birliği Başkanı Alessando Zanını sempozyum açılışında yaptığı konuşmada, sürekli sismik hareketlerin yaşandığı bir şehir olmasından dolayı İstanbul'daki tarihi yapıların restorasyonuna hemen başlanması gerektiğini söyledi. Zanını, İtalya'da da sık sık gerçekleşen depremlerden dolayı tarihi yapıların restorasyonlarına önem verdiklerini belirterek şöyle konuştu:


"Artık kaybedecek zamanımız kalmadı. İtalya'da son dönemlerde gerçekleşen depremler bizim tarihi yapılarımızın ne kadar sağlam olduğunu gösteriyor. Fakat her deprem biraz daha bu yapıları zorluyor. Dolayısıyla biz de bu kültürel tarihimizi korumak için büyük bir çaba harcıyoruz. Bugün İstanbul'dayız. Hem Roma hem Bizans hem de Osmanlı mirasına sahip ve İstanbul'da çok fazla deprem gerçekleşti. Bugün de çok yüksek düzeyde sismik hareketler yaşanıyor. Dolayısıyla çok acil bir şekilde bu projeleri hayata geçirip tamamlamak zorundayız. Türkiye ve İtalya olarak geçmiş değerlerimizi geleceğe taşımaya çalışıyoruz."

‘’Çalışmalar daha etkili olacak’’

Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, sempozyumda yaptığı konuşmada, İtalya'nın tarihi yapıların restorasyonu tecrübesinden faydalanmak için 51 projeyi birlikte yürüttüklerini belirterek, "Ben inanıyorum ki İtalya bize katkı sağladığı kadar Türkiye'deki restorasyon örnekleri de kendileri için tecrübe olacaktır" dedi. Ertem, "tarihi eserler başkenti" olarak tanımlanan İstanbul'da böyle bir sempozyumun, restorasyon konusunda uzmanlaşmış İtalya ile gerçekleştirilmesinin çok önemli olduğunu söyledi.


İstanbul Proje Koordinasyon Birimi ile ortak çalışılan "Tarihi Yapılar için Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu"nun hazırlanması çalışmasının sonuçlandığını belirten Ertem, bundan sonra yapılacak çalışmaların daha da etkili olacağını anlattı:

"İstanbul Proje Koordinasyon Birimi ile ortaklaşa yürütülen bu çalışma nihayet bugün bir sempozyum ve sonucunda hazırlanacak bir rehber kılavuzla amacına ulaşacak, meyvelerini verecek. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türkiye Milli Komitesi'nin (ICOM) desteğiyle bu proje taçlandırılmıştır.''

"Hazırlıklı olmamız elzem "

Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mahmut Kocameşe ise 1999'da yaşanan Gölcük ve Düzce depremlerini hatırlatarak, proaktif önlemler almanın zorunluluğuna değindi. İstanbul'u da etkileyen Gölcük ve Düzce depremlerinin yıkıcı sonuçlarının afetlerden korunmanın, hazırlıklı olmanın bir kez daha ne kadar zorunlu ve elzem olduğunu gösterdiğini anlatan Kocameşe, şöyle devam etti:

"Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından hazırlanan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında tarihi yapıların deprem güvenliklerinin belirlenmesi ve güçlendirilmesine yönelik teknik bilgilerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması stratejisi ortaya konmuştur. Bu strateji altında beş eylem planı belirlendi. Buna göre, deprem bölgelerinde yer alan tarihi yapıların envanteri çıkarılarak önem ve öncelikleri belirlendi. Yeterli güvenliğe sahip olmayan yapılar için güçlendirme yöntemleri geliştirilecektir. Ayrıca tarihi yapıların onarım ve güçlendirilmesinde uyulması gereken uluslararası kurallara uygun yöntem, hasar ve imar esasları oluşturulacak ve geliştirilecektir.''

Müzelerde bulunan tarihi eserlerin de bu çerçevede korunması gerektiğini vurgulayan Kocameşe, bu konuda da birtakım yöntemlerin geliştirildiğini söyledi. Yurt dışındaki kültür miraslarının da koruma kapsamına alınacağını anlatan Kocameşe, şunları kaydetti:

"Bakanlığımız toplumun kültür, tarih ve estetik bilincini geliştirecek, kültür turizmine katkı sağlayacak, afet riskini dikkate alacak şekilde 'Bu eserler korunacaktır.' politikasını benimseyerek, kültür varlıklarının afetlerden korunması ve afetlere hazırlıklı olunması için hedefler ortaya koymuştur. Belirlenen bu stratejiler, eylemler ve hedefler doğrultusunda İstanbul Valiliği Proje Koordinasyon Birimi ile İstanbul Anıtlar Müdürlüğü arasında imzalanan protokol doğrultusunda, İstanbul Sismik Riskin Azaltılması Projesi kapsamında kültür mirasımızın deprem riskine karşı korunması için çalışmalar başlatılmıştır."

Müsteşar Yardımcısı Kocameşe, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın, İstanbul'da bulunan 26 yapı grubu ve 176 yapı birimini deprem riski kapsamına alarak çalışmalara başladığını da belirtti.

18 ayda tamamlandı

Mimarlar ve inşaat mühendislerinin ortak bir dilde buluşacağı bu çalışmanın 18 ayda tamamlandığını dile getiren Kocameşe, "Kültür mirasının karşı karşıya kaldığı risklerin çeşitlendiği ve artış gösterdiği günümüzde 2016 yılında başlatılan çalışmaların bugün bu noktaya gelmesi son derece önemlidir. Bu kılavuzun uygulanması için yasal zeminin de bir an önce oluşturulması önemlidir. Bunun da takipçisi olacağız." dedi.

"Kılavuz önemli bir boşluğu doldurdu"

İstanbul Valisi Vasip Şahin de tarihi esrelerin aslına uygun restore edilmesinin zorluklarına değinerek, şunları aktardı:

"Tarihi yapıların restorasyonu ile ilgili ciddi bir paradoks ile karşı karşı karşıyayız. Bu tarihi yapıları hem depreme karşı güçlendireceksiniz hem de özgün halini koruyacaksınız. Amacımız olabildiğince bu paradoksu ortadan kaldırarak, gelecek nesillere deprem riskine karşı mukavim, dimdik ayakta eserler bırakmak."


Restorasyon konusunda yaptıkları çalışmalarla 30 yıl sonraki nesillere ''keşke'' dedirtmeyeceklerini ifade eden Şahin, hazırladıkları kılavuzla bunu başardıklarını anlattı:

''Bazen şöyle düşünüyorum; İyi ki ülkemizde 30-40 yıl önce bu kadar çok bütçe ayırıp restorasyon yapmamışız. Zaten bu endişe ile yola çıktık. 30 yıl önce düşündüğümüzü 30 yıl sonraki nesillerimize düşündürtmememiz lazım. Onlar da şunu dememeli: 'Keşke bu kadar paraları olmasaydı da biraz daha bekleselerdi restorasyon işleri için tecrübe birikseydi önce.' İnşallah gelecek nesillere bunu dedirtmeyeceğiz.''

Tarihi eserlerin korunması ile ilgili hazırlanan "Tarihi Yapılar İçin Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu" ve düzenlenen uluslararası sempozyumun Türkiye ve İstanbul için önemine vurgu yapan Şahin, bundan sonra yapılacak restorasyon çalışmalarının çok daha profesyonel olacağını kaydetti:

''Bu fikir önüme geldiğinde önemli bir boşluğu dolduracağına inandım. Herkes bir şeyler yapıyor. Özellikle eski eser restorasyonu konusunda da iyi niyetli şeyler yapılıyor ama çoğu zaman bu iyi niyetli çalışmalar fayda yerine zarar verilebiliyordu. Teknik hesap yoktu. Uygulamacı nasıl hareket edebileceğini, hangi tekniğe göre, hangi mevzuata göre hareket edeceğini çok bilemiyordu. Kılavuz, istişareler sonucunda özellikle mevzuatın da bir arada olması, bir anlamda bir check-list gibi bir kılavuzun oluşturulması, kimin hangi aşamada ne yapabileceğini, hangi tekniği ya da mevzuata uygun olması gerektiğini bulabileceği bir eser oluşsun diye tasarlandı. Zannediyorum amacına da hizmet etmiş oldu.''

İtalyan tecrübesinin de hazırlanan çalışmada çok önemli olduğunu aktaran Şahin, Türkiye'ye özgün sorunların Türkiye tarafından belirlendiğini belirtti. Şahin ayrıca, bu çalışmaların, hem Kültür ve Turizm Bakanlığına hem de TBMM'ye yön vereceğinin altını çizdi.

Sempozyumun amacı
 
“Tarihi Yapılarda Deprem Risklerinin Yönetimi Uluslararası Sempozyumu: Türkiye İçin Hazırlanan Kılavuzun Sunumu" adlı organizasyon, Türkiye'nin “Tarihi Yapılar İçin Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu"'nun uluslararası bir etkinlikle konservasyon konusunda çalışan tüm çevrelere tanıtımı amacıyla yapıldı. Benzer çalışmalar yapmış ülkeler konuya ilişkin deneyimlerini ve birikimlerini bilimsel ortamda paylaştı ve ileriye yönelik olası işbirliklerini değerlendirdi.  Organizasyon; Türkiye'de tarihi miras koruma ve risk yönetimi konusunda yasal mevzuatın ötesinde bilimsel ve bilinçli yaklaşım ihtiyacından doğan, örnekleri İngiltere, İtalya gibi diğer gelişmiş ülkelerde görülen “Kılavuz" çalışmasının ilk örneğinin sergilenmesi ve Türkiye'nin Avrupa ve Dünya'da sayılı ileri ülkesinde örnekleri görülebilecek bir uygulamaya kurumlarıyla ve profesyonelleri ile gönüllü geçiş yapan, kendi kendini motive eden çağdaş bir vizyon sergilemesi açısından da önemli. Organizasyona, başta proje bilimsel ortağı İtalya'dan uzmanlar olmak üzere Yunanistan, İran, Portekiz, Şili, Meksika gibi sismik riski yüksek ülkelerden bilim insanları tecrübelerini paylaşmak üzere katıldı.