İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi akademisyeni Doç. Dr. Gözde Sunal’ın yönetmenliğini üstlendiği “Zamanın Ustaları” belgeseli, 7. FotoFilm International Short Film Festival’de National Documentary Short Film kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü. Geleneksel zanaatları ve bu zanaatları yaşatan ustaların hikâyelerini sinema diliyle kayıt altına alan belgesel, kültürel mirasın korunmasına yönelik anlatısıyla uluslararası festivalde önemli bir başarı elde etti.
Yaklaşık bir yıllık çalışma sürecinin ürünü olan “Zamanın Ustaları”, baston ustalığından harik yapımına, taş işçiliğinden diğer geleneksel üretim biçimlerine uzanan zanaatları ve bu alanların son temsilcilerini odağına alıyor. Film, ustaların yalnızca üretim süreçlerine değil, yıllar içerisinde edindikleri bilgi ve deneyime de odaklanarak zanaatların ardındaki kültürel birikimi görünür kılıyor.
Ustalıktan Kültürel Hafızaya
Geleneksel üretim yöntemlerinin usta ellerde nasıl sürdürüldüğünü izleyiciye aktaran film, zanaatları nostaljik bir unsur olarak değil, yaşamaya devam eden bir kültürel pratik olarak ele alıyor. Bu yaklaşım, ustalık bilgisinin bireysel bir becerinin ötesinde, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel değer olduğunu ortaya koyuyor.
Usta-çırak ilişkisi üzerinden şekillenen anlatı, üretim süreçlerinin yanı sıra bu mesleklerin zaman içerisinde geçirdiği değişime de ışık tutuyor. Böylece zanaatların geleceğe taşınabilmesi için yalnızca ürünlerin değil, ustaların bilgi ve deneyimlerinin de korunması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Somut Olmayan Kültürel Mirasa Dikkat Çekiyor
“Zamanın Ustaları”, geleneksel zanaatların kaybolmasının yalnızca belirli mesleklerin ortadan kalkması anlamına gelmediği fikrinden hareket ediyor. Bir ustanın yıllar içerisinde öğrendiği üretim tekniği, kullandığı yöntemler ve mesleğine ilişkin deneyimi de kültürel mirasın önemli bir parçasını oluşturuyor.
Bu yönüyle belgesel, somut olmayan kültürel mirasa sahip çıkılması ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılması konusunda farkındalık oluşturmayı amaçlıyor. Zanaatların belgelenmesi ve ustaların hikâyelerinin kayıt altına alınması, unutulma riski taşıyan bu bilgi birikiminin geleceğe taşınmasına katkı sağlıyor. Üniversitenin daha önceki tanıtım metninde de projenin temel amaçlarından biri, geleneksel zanaatları görünür kılmak ve kültürel miras farkındalığını artırmak olarak ifade edilmişti.
Film Bir Hafızayı, Emeği Ve Kültürü Kayıt Altına Alıyor
“Zamanın Ustaları”, 7. FotoFilm International Short Film Festival’de National Documentary Short Film kategorisinde finalistler arasında yer aldıktan sonra birincilik ödülünün sahibi oldu. Festivalin 8–11 Eylül 2026 tarihlerinde Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da gerçekleştirilen programında farklı ülkelerden kısa film yapımcıları izleyiciyle buluşurken, belgeselin elde ettiği derece kültürel miras temalı yapımın uluslararası alandaki görünürlüğünü artırdı.
Belgeselin festivalde ödüle layık görülmesi, geleneksel zanaatların sinema aracılığıyla belgelenmesine yönelik çalışmanın da karşılığını ortaya koydu. “Zamanın Ustaları”, böylece yalnızca ustaların hikâyelerini kayıt altına alan bir çalışma olarak değil, kültürel aktarımın önemine dikkat çeken bir belgesel olarak da öne çıktı.
Belgesel, daha önce İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen özel gösterimle izleyiciyle buluşmuştu. Gösterimin ardından yaptığı değerlendirmede Doç. Dr. Gözde Sunal, yaklaşık bir yıl süren çalışmanın bir hafızayı, emeği ve kültürü kayıt altına alma amacı taşıdığını ifade etmişti.
Film, elde ettiği başarıların ardından festival yolculuğuna devam ediyor.
