İstanbul Ticaret Üniversitesi, Filistin’de süregelen mekânsal işgali akademik bakış açısıyla ele aldı. Mimarlık, şehir planlama ve kültürel yok oluş ekseninde düzenlenen konferansın ardından, Filistin direnişini yansıtan tematik sergi katılımcılarla buluştu.
İstanbul Ticaret Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (ESAM) iş birliğiyle düzenlenen “Filistin’de Mekansal İşgalin Anatomisi” başlıklı konferans ve fotoğraf sergisi, Filistin’deki mekansal işgalin tarihi, sosyolojik ve mimari boyutları masaya yatırıldı. Sütlüce Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen etkinliğe; Rektör Prof. Dr. Necip Şimşek, Rektör Yardımcısı Berk Ayvaz, ESAM İstanbul Başkan Vekili Doç. Dr. Abdullah Demir, İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve MİMARDER Genel Başkanı Doç. Dr. Ahmet Gün, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İdris Oğurlu, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
FİLİSTİN TARİHİN VE KÜLTÜRÜN BİR PARÇASI
Açılış konuşmasını yapan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İdris Oğurlu, Filistin meselesinin yalnızca siyasi değil, tarihsel bir aidiyet ve vicdan meselesi olduğunu vurgulayarak “Osmanlı’nın vatan bildiği, dedelerimizin savunduğu topraklar, bugün işgal altında. Filistin’de gördüğümüz manzaralar bize Mardin’i, Siirt’i, Urfa’yı hatırlatır. Biz o insanlara yabancı değiliz” dedi.
FİLİSTİN’DE SOYKIRIM, KÜLTÜREL VE MEKANSAL İŞGALLE DEVAM EDİYOR
ESAM İstanbul Başkan Vekili Doç. Dr. Abdullah Demir ise konuşmasında ESAM’ın çalışmaları hakkında bilgi vererek, Filistin’de savaş bölgeleri dışında dahi insanların günlük yaşamda 2-3 kontrol noktasından geçmek zorunda kaldığını vurguladı. Demir, “Filistin’de bir hafızanın, bir kültürün ve bir toplumun sistematik olarak yok edilmesiyle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
“MİMARLIK VE ŞEHİR PLANLAMA YOLUYLA İŞGAL MEŞRULAŞTIRILIYOR”
Konferansın ana konuşmacısı olan Doç. Dr. Ahmet Gün, detaylı bir sunumla Filistin’de uygulanan mekânsal işgali teknik ve teorik boyutlarıyla ortaya koydu. Batı Şeria’da 700 binden fazla yasa dışı yerleşimci bulunduğunu ve şehirlerin stratejik olarak parçalandığını belirten Doç. Dr. Gün, işgal sürecinin sadece askeri değil; mimari, sosyolojik ve psikolojik yönleriyle de sürdürüldüğünü vurguladı. Sunumunda “Umut Mimarlığı” kavramı üzerinden Filistin’de mekansal direniş pratiklerine ve uluslararası dayanışma ağlarına da dikkat çeken Gün, özellikle genç mimarların ve akademisyenlerin bu sürece etik sorumlulukla yaklaşmaları gerektiğini ifade etti.
Doç. Dr. Gün, mimarların, plancıların ve şehir tasarımcılarının, Filistin’deki yasa dışı yerleşim politikalarında aktif roller üstlendiğine dikkat çekerek, bu meslek gruplarının askeri operasyonlardan önce yerleşim planlarını hazırladığını ve mekânsal altyapıyı oluşturduğunu belirtti. Bu durumu “sivil görünümlü işgal” olarak tanımlayan Doç. Dr. Gün, mimari ve planlama faaliyetlerinin işgali meşrulaştırma aracı hâline getirildiğini vurgulayarak, “Bir bölgede henüz fiziksel müdahale başlamadan, o alanın geleceği çiziliyor, duvarların hangi stratejik hatlara kurulacağı, yolların nasıl bölüneceği planlanıyor. Bu da biz mimarları ve şehir plancılarını ciddi bir mesleki etik sorumlulukla karşı karşıya bırakıyor” dedi.
Doç. Dr. Gün, özellikle Kudüs çevresinde ilan edilen sözde milli parkların gelecekte yasa dışı yerleşimlere zemin hazırladığını belirtti. Ayrıca, Doç. Dr. Gün, Batı Şeria’da inşa edilen yapılar için kullanılan Kudüs taşı gibi geleneksel malzemeler aracılığıyla, işgalin tarihsel bir meşruiyet kurgusu içinde sunulmaya çalışıldığını ifade etti. Doç. Dr. Gün, işgal altındaki bölgelerde “sömürgesizleştirme mimarlığı” gibi kavramların geliştirilmesi gerektiğini belirterek, mimarlık mesleğinin sadece teknik değil, aynı zamanda vicdani bir sorumluluk alanı olduğunu vurguladı.
FİLİSTİN DİRENİŞİNİ GÖRSELLEŞTİREN SERGİ AÇILDI
Konferansın ardından Doç. Dr. Ahmet Gün’e katkılarından dolayı teşekkür sertifikası takdim edildi. Daha sonra katılımcılarla birlikte toplu fotoğraf çekimi gerçekleştirildi.
Programın son bölümünde ise “Filistin’de Mekansal İşgalin Anatomisi” başlıklı serginin açılışı yapıldı. Küratörlüğünü Doç. Dr. Ahmet Gün’ün yaptığı Küçükyalı Kampüsü Fuaye alanında sergilenen sergi 6 Haziran 2025 Cuma gününe kadar ziyaret edilebilecek.
