İstanbul Ticaret Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Gizem Öztürk ile İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Gülçin Pulat Gökmen tarafından hazırlanan “Dirty by Design: A Cross-Scale Exploration of Architectural Practices” başlıklı makale, New Design Ideas (Q1) dergisinin 2026 yılı 10. cilt, 2. sayısında yayımlandı.
Çalışmada, modern mimarlığın hijyen, düzen, standartlaşma ve kusursuzluk üzerinden şekillenen “steril” tasarım anlayışına karşı, “dirty design” (kirli tasarım) kavramı eleştirel ve üretken bir tasarım yaklaşımı olarak ele alınıyor. “Kir” kavramını yalnızca fiziksel bir durum olarak değil; kültürel, kuramsal ve toplumsal boyutları bulunan bir tasarım aracı olarak yeniden değerlendiren çalışma, mimari pratikleri farklı ölçekler üzerinden inceliyor.
Araştırmada High Line, Ruin Academy ve The Ethics of Dust örnekleri sırasıyla kentsel, yapısal ve mekânsal ölçeklerde inceleniyor. “Kir” kavramının katmanlaşma ve ötekileştirme eksenleri üzerinden ele alındığı çalışmada; hafıza, malzeme, tarihsellik, toplumsal olgular ve ekolojiyle kurduğu çok katmanlı ilişkiler tartışılıyor. Çalışmanın bulguları, tasarım süreçlerinde kusur, düzensizlik ve katmanlılığın kabul edilmesinin daha kapsayıcı, yaratıcı ve bağlama duyarlı mekânsal yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ortaya koyuyor.
Makale, New Design Ideas, Vol. 10, No. 2 (2026), ss. 380–395 künyesiyle 2 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmıştır.
Erişim adresi: https://jomardpublishing.com/journals/new-design-ideas/articles/dirty-by-design-a-cross-scale-exploration-of-architectural-practices
Makale DOI: 10.62476/ndi102380.
