İstanbul Ticaret Üniversitesi, Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ve Uluslararası Balkan Üniversitesi işbirliğiyle düzenlenen “Balkanlarda Sosyal Barışın İnşasında Ahiliğin Rolü” konulu uluslararası sempozyum başladı. 21 Eylül'e kadar sürecek olan sempozyum Uluslararası Saraybosna Üniversitesi’nin Saraybosna’daki yerleşkesinde gerçekleştiriliyor.
Sempozyumda, günümüz sosyo-ekonomik ve siyasi yaşamı ve örgütlenmesi açısından 500 yıllık AHİLİK deneyiminden çıkarılabilecek düzenlemeler ile ilgili sunumlar yapılıp müzakere ediliyor.
Akademik çalışmalardan yola çıkarak pratik uygulama modellerinin geliştirilmesine dönük çalışmaların da gündeme geldiği sempozyumda, ahiliğin prensipleri ile sosyal yapısının bir kez daha ele alınması fırsatı akademisyenler tarafından değerlendiriliyor ve günümüz şartlarına uyarlanabilir yönleri ortaya konuluyor.
Türkçe, İngilizce ve Boşnakça olarak yapılan sunumlarda, Balkanlar’da yeşeren ahilik teşkilatının toplumsal ve ekonomik değerine dikkat çekiliyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA), İstanbul Ticaret Odası (İTO), Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ve Esnaf ve Sanatkarlar Derneği (ESDER)’in de destek verdiği ‘Balkanlarda Sosyal Barışın İnşasında Ahiliğin Rolü’ konulu sempozyumun açılış programında, Ahilik müessesesinin oluşumu ve günümüze yansımaları değerlendirildi.
'AHİLİK TÜM İNSANLIK İÇİN YAŞATILMALI'
İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi İsrafil Kuralay da İTO tarafından yapılan organizasyonlarda mümkün olduğunca Ahilik ruhunu yaşatmaya çalıştıklarını söyledi. Ahilik ile ilgili kitapların yayınlandığını, toplantıların ve seminerlerin düzenlendiğini hatırlatan Kuralay, “İstanbul’da yapılan Ahilik organizasyonlarına ciddi şekilde katkı sağlamaya özen gösteriyoruz. Ahiliğin kurumsal bir kimlik kazanarak kamuoyunda daha iyi tanınmasına yönelik çalışıyoruz. Esnaf ve zanaatkârın sahiplendiği oluşumlar sağlamaya uğraşıyoruz” dedi.
Kuralay, Ahilik ruhunun bugün modern işletmelerde dahi uygulanabilecek güzel kavramlara sahip olduğunu belirterek, yapılması gerekenin bu ruhun mümkün olduğu kadar güzel bir şekilde anlatılması olduğunu aktardı.
Kuralay sözlerine şöyle devam etti: “Çağdaş müesseselerde bu ruhun yaşayabileceğini ifade etmeliyiz. Ahiliğin temel prensipleri olan ve hayatı düzenleyen prensipleri hayata geçirmek için çalışmalar yürütmeliyiz. ‘Elinize, dilinize ve belinize sahip çıkın. Kapınız, gönlünüz ve alnınız açık olsun’ prensibi yaygınlaştırılmalı. Bu sözler kadar güzel ve etkili olan başka bir anlatma biçimi olabilir mi? Bu prensipler güzel bir hayat için yeterli. Bu prensipleri hayata geçirebilirsek, ticareti de düzeltiriz, toplumu da düzeltiriz. Çünkü ticaret tüm insan hayatını etkiliyor. Ahilik, Bosna Hersek için de çok şey ifade ediyor. Çünkü Bosna Hersek de çok dilli ve çok dinli bir ülke. Çünkü Ahilik sadece Müslümanlar için değil tüm insanlık için ortak olacak prensipler ifade ediyor.”
BAŞÇARŞI’DA İZLERİ VAR
Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Yücel Oğurlu da bu yılın Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’dan çekilişinin 100’üncü yılı olmasını hatırlatarak, “Bu bölgeden askeri ve siyasi olarak çekilmiş olabiliriz ancak insani bağlar asla kopmamıştır” dedi.
Oğurlu, halkların yeniden kaynaşması için her türlü organizasyonun yapılması gerektiğini belirterek, bu tür sempozyum gibi organizasyonların Bosna Hersek gibi bir ülkede yapılmasının ise ayrı bir önem taşıdığını ifade etti. Oğurlu, Saraybosna’nın ünlü çarşısı Başçarşı’yı hatırlatarak, “Bugün Başçarşı’daki esnafı incelediğinizde Ahilik prensiplerinin izlerini görebilirsiniz” dedi.
ÖNCE GÖNÜLLERE GİRDİK
Esnaf ve Sanatkârlar Derneği (ESDER) Başkanı Mahmut Çelikuş, “Türkler Balkanlar’a nasıl girdi, nasıl çekildi. Bunu anlayabilmek için öncelikle Türkler’in Anadolu’ya nasıl girdiğine bakmak gerek” dedi. Çelikuş, Türkler’in fethettiği yerlere askeri zorbalıkla yerleşmeye çalışmadığını hatırlatarak, “Türkler fethettiği yerlerde öncelikle gönülleri fethettiler. Bunu da ticaretle yaptılar. Esnafla zanaatkârla yaptılar. Esnaf, yerleştirildikleri bölgelerde halkın gönlünü kazandı. O yüzden bugün bile aramızda güçlü bir bağ mevcut,” diye konuştu.
‘FAZİLETLİ İNSAN’ TİPİ
Son olarak Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu da, Ahilik kurumunun tarihçesi hakkında sunum yaptı. Tabakoğlu, her toplumda Ahiliğe benzer oluşumların ortaya çıkabileceğini hatırlatarak, Batı’daki şövalyeliği, Japonya’daki samurayları örnek gösterdi. Prof. Dr. Tabakoğlu, bu tür oluşumların ‘faziletli insan’ tipinin en iyi örnekleri olduğunu belirtti.
TİKA Balkan Bölge Sorumlusu Zülküf Oruç da Bosna Hersek’i ana vatan toprağından ayrı görmediklerini, kendi toprağımız gibi hizmet etmeye özen gösterdiklerini vurguladı.
Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özer Çınar ise sayı olarak Bosna Hersek’teki en fazla öğrenciye sahip özel-vakıf üniversitesi olduklarını ifade ederek, hedeflerinin öğrenci sayısını artırmaktan ziyade kaliteli eğitim sunmak olduğunu dile getirdi. Bu konuda başta Türkiye’den olmak üzere önemli desteğe ihtiyaç duyduklarını kaydeden Çınar, “Önemli bir eğitim misyonumuz var ve bu misyonu sürdürebilmek adına eğitim faaliyetlerimize devam ediyoruz” dedi.
Her iki ülkenin değerli akademisyenleri ve işadamlarının katılımıyla gerçekleştirilen sempozyumun programı ise şöyle:
1. Gün – Açılış 19 Eylül Çarşamba Saat: 15.00 – 16.30
Protokol Konuşmaları
TİKA Genel Başkan Yardımcısı Sayın Harun TUNCER
İTO Yönetim Kurulu Üyesi Sayın İsrafil KURALAY
İTİCÜ Mütevelli Heyeti Başkanı Sayın Erhan ERKEN
Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Özer ÇINAR
Uluslararası Balkan Üniversitesinden Filoloji Fakültesi Dekanı Sayın Doç. Dr. Yıldıray ÇEVİK
Saat: 16.30-17.30: Açılış Konferansı
Prof. Dr. Ahmet TABAKOĞLU
Saat: 17.30-18.00: Sergi Açılışı
(Klasik Türk-İslam Sanatlarından Örnekler Yrd. Doç. Dr. Sacid Açıkgözoğlu sergisi)
2. Gün – 20 Eylül Perşembe
Paralel Oturum 1
1. Salon Saat: 09.30 – 11.00
Konu: Ahilik ve Siyasi /Felsefi Düşünceye Katkıları
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ahmet Ulvi TÜRKBAĞ
Konuşmacılar : Doç.Dr. Qani NESIMI
Ahilik- A Sociocultural Dimension of a Civilization Based on the Epistimological-Theocentrical Concept
Doç. Dr. Şükrü NİŞANCI
Ahilik Uygulamasından Siyasi Bir Ahlak Çıkarmanın
Gerekliliği ve İmkanı
Doç. Dr. Bekir ŞİŞMAN
Ahilik Teşkilatını Güncellemek ve Güncelleştirmek
Arş. Gör. Said Salih KAYMAKÇI
Guilds in the Second Ottoman Empire as a Sign of
Modernity and Democratization
2. Salon Saat: 09.30 – 11.00
Konu: Dünden Bugüne Ahilik ve Mesleki Örgütlenme
Oturum Başkanı: Prof.Dr. İsmail KOCAYUSUFOĞLU
Konuşmacılar : Prof. Dr. Metin İZETİ
Arnavut Esnafları ve Tekkeler
Prof. Dr. Mehmet ŞEKER
Ahilikte Esnaflar ve Pirleri
Prof. Dr. Yücel OĞURLU
Ahi Birliklerinden Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarına: Meslek Disiplini ve Ahlakı
Doç. Dr. Sermin ŞENTURAN
The role of Akhism and Bacıyan-ı Rum on Development of Todays Job Organizations in Anatolia
Saat: 11.00-11.15 Kahve Molası
Paralel Oturum 2
1. Salon Saat: 11.15 – 12.45
Konu: Ahilik ve Eğitim Modellemeleri
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hasan KORKUT
Konuşmacılar : Prof. Dr. Mustafa DEMİRCİ
Selçuklu Anadolu’sunda Bir İnsaniyet Mektebi: Ahi
Zaviyelerinde Eğitim ve İdeal İnsan Modeli
Prof. Dr. M. Ali ÇORLU & Yrd. Doç. Dr. M. Sencer ÇORLU
Ahilikten Günümüze Hayat Boyu Öğrenme: Değerler Eğitimine Yeni Bir Yaklaşım
Doç. Dr. İsmail Ekmekçi &Kemal TURAN
Ahilikten Günümüze Mesleki ve Teknik Eğitimin Gelişimi
Öğr. Gör. Sabahattin TÜRKOĞLU
Ahiler’de Giyim Kuşam Gelenekleri ve Şed Kuşanmanın Günümüze Yansıması
2. Salon Saat: 11.15 – 12.45
Konu: Ahilik ve Hukuk, Sivil Toplum İlişkisi
Oturum Başkanı: Yrd. Doç. Dr. Bünyamin GÜRPINAR
Konuşmacılar: Yrd.Doç.Dr. Abdulkadir AKIL
Uluslararası STK’ların Hukuki Gelişimi ve Ahilik teşkilatı
Dr. Agim MAMUTİ
The Role of Akhism from Economic Viewpoint
Prof. Dr. Ahmet Ulvi TÜRKBAĞ
Ahiliğin Modern Norm Oluşum Süreçleri Açısından Değerlendirilmesi
Prof. Dr. Necdet TOSUN
Ahiliğin Temel Metinlerinden Esnaf Fütüvvetnamelerinde Ahlak ve Maneviyat
Doç. Dr. Muzaffer ŞEKER
Ahilik teşkilatında Pabucun Dama Atılmasıyla Ayıplı İfa ilişkisi
Doç. Dr. Ayhan CEYLAN
Ahî Fütüvvetnâmeleri
Paralel Oturum 3
1. Salon Saat: 14.00 – 15.30
Konu: Ahilik, İş Ahlakı & İş Hayatını Yeniden Düşünmek
Oturum Başkanı: Erhan ERKEN
Konuşmacılar : Yrd. Doç. Dr. Ersin KAVİ & Arş.Gör. Ömer Erdem KOÇAK
Ahilik Kurumu ve Günümüz Çalışma Yaşamındaki Psikolojik Sorunlara Yönelik Çözümler
Mehmet Erdem TEMUR
Dünyevileşme ve Ahilikte İş Ahlakı
Doç. Dr. Halil ZAİM
İş Ahlakı Açısından Fütüvvet ve Ahilik
Hilal ÜNAL (MA)
Reflections of the Ahilik on Pious Entrepreneurship in Turkey
2. Salon Saat: 14.00 – 15.30
Konu: Sosyal İzdüşümleriyle Ahilik
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ahmet TABAKOĞLU
Konuşmacılar : Arş. Gör. Mevludin IBISH
The teachings of Akhism for today’s New Developed and Dynamic Societies
Yrd. Doç.Dr. Orhan KOÇAK
Ahilik Geleneğinin Günümüzde Sosyal İçerme Politikalarına
Olabilecek Katkıları
Prof. Dr. Murat NİŞANCI
Zenginliğin / Kalkınmanın “Alternatif Maaliyetlerini”
Azalmada Ahilik Değerlerinin Rolü Üzerine Yeniden Düşünmek
Yrd. Doç.Dr. Selim KAYA
Bir Ahinin Yaşadığı Şehrin Sosyal Hayatına Katkısı
(Tarihi Örnekleriyle)
Hüseyin ÖZTÜRK
Çimpe Kalesinden Ahilik Balkan’ına
Saat: 15.30 – 15.45 Kahve Molası
Paralel Oturum 4
1. Salon Saat: 16.00 – 17.00
Konu: Ekonomik İzdüşümleriyle Ahilik
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Fahri SOLAK
Konuşmacılar : Yrd. Doç. Dr. Hüseyin ARSLAN
Ahilik ve Bâcıyân-ı Rum Teşkilatları’nın Sosyo-Kültürel ve Ahlaki-İktisadi Gelişmeye Etkisi
Yrd. Doç. Dr. Recep CENGİZ
Sosyo-Ekonomik Bir Enstrüman: Ahilik
Dr. Mehmet KARAGÜL & Doç. Dr. Mahmut MASCA
Toplumsal Barış ve Refah için Ahilik ve Sosyal Sermaye
2. Salon Saat: 16.00 – 17.00
Konu: Ahilik ve Fen Bilimleri
Oturum Başkanı: Prof. Dr. M. Ali ÇORLU
Konuşmacılar : Prof. Dr. Doğan KAYA
Ahilik Teşkilatının Bilim ve Teknoloji ile İlişkileri
Prof.Dr.İdris Oğurlu & Zeynep Çelik (MLL)
Ahilik Çevre ve Tabiat İlişkisi
Prof. Dr. Abdulhalim ZAİM & Yrd. Doç. Dr. Serhan YARKAN Ahilik Kurumu İlkelerine Dayanan Yeni Bir Bilişim Ahlâkı
17.00 – 17.30 Kapanış Konuşması ve Sonuç Bildirisi
3. Gün – 21 Eylül Cuma
09.30 -12.30 Mostar Gezisi
Kapanış
Saat: 13.30 – 14.00
Gazi Hüsrev Paşa Camiinde Ahiler ve Müteveffa
Esnafların Ruhu Şeriflerine Kur’an-ı Kerim Tilaveti ve
Mevlit Okutulması
Saat: 14.00 – 14.15 / ESDER Genel Başkanı
Sayın Mahmut ÇELİKUS’un Konuşması
Saat: 14.15 – 15.15 / ŞEDD Kuşatma Töreni
Saat: 15.15 – 15.45 / Mahalli Halk Oyunları Gösterisi
Saat: 15.45 – 16.00 / Örnek Esnaflara Plaket Takdimi
Saat: 16.00 – 16.30 / Ahilik Türküleri Konseri
Saat: 16.30 – 17.00 / Ahilik nasihati dağıtımı
Saat: 17.00 – 17.40 / Ahi Pilavı, Kavurma,
Osmanlı Şerbeti ve Mevlit Şekeri İkramı
Saat: 17.40 – 18.00 / Kapanış
Sempozyumun gerçekleşmesi sürecine İstanbul Ticaret Üniversitesi’nin yanı sıra Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA), İstanbul Ticaret Odası (İTO), Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ve Uluslararası Balkan Üniversitesi, Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ve Esnaf ve Sanatkârlar Derneği (ESDER) destek veriyor.