Etkinlikler

İstanbul Ticaret Üniversitesi Kültür Müdürlüğü ve Genç Gönüllüler ve Fotoğraf Kulübü'nün katkıları ile Filim Okumaları Atölyesi'nin ilk programı, 20 Şubat 2013 tarihinde Üsküdar Kampüsü Yeni Konferans salonunda gerçekleşti.

Programda, Rus Film Yönetmeni Andrei Tarkovsky’nin Stalker/ İzsürücü adlı filmi izlenerek ardından İletişim Fakültesi Akademik Uzmanı Hasan Ramazan Yılmaz ile film üzerine derinlikli bir sohbet gerçekleştirildi.

Yılmaz, ilk olarak filmlere olan yaklaşımımızın ne tür bir tasnif üzerinden olabileceğini anlattı. Endüstriyel filmler hikâyeyi ve iletilmek istenen mesajını merkeze alan dramatik yapılar üzerine kurulur. Bunun kuramsal zemini ise sanatçının olayları fiziksel görünüşleri itibariyle taklit etmesine dayanan mimesis kuramında bulunmaktadır. Stalker filmi bu ilk tasnif içinde yer almamaktadır.

İkinci tasnif olarak sanattaki fantazya geleneğini ifade eden Hasan Ramazan Yılmaz, bu tür sanat eserlerinin insan zihninin şekillendirme yeteneğinin doğa üzerinden işletilmesi olduğunu söyledi. Sanatçının aklı ile oluşturduğu anlamların karakterler ve nesneler üzerinde dışavurumudur. Stalker filminin bu tür bir niteliği olmakla birlikte fantazyanın sınırlarını aşmakta olan bir film olduğu bilinmektedir. 

Yılmaz, Stalker’ın nasıl bir sanat eseri olduğunu net bir şekilde ifade edebilmek için Sinemanın Hakikati isimli kitapta ele alınan “sanat eserinin katmanları” kısmının bir yol haritası sunmakta olduğunu söyledi. Bu tür bir filmin mimesis ve fantazya türündeki filmlerden farklı olduğunu belirten Hasan Ramazan Yılmaz, öğrencilere filmde olan ve görmeleri gereken katmanlardan bahsetti. Bir sanat eserinin katmanları ve Mantıku’t Tayr ile Stalker ilişkisinden bahsetti.

Filmde görünür gerçeklik katmanı ile alegorik katmanın dışında asıl önemli olanın üçüncü katman olan ruhsal deneyim katmanı ve bunun ardından gelen hakikati temaşa anlamındaki marifet katmanı olduğunu nakletti. 

Gerek Stalker’da, gerekse diğer Tarkovsky filmlerinde modern insanın ruhsallığı ile kopan bağını yeniden inşa etme çabası merkezde durmaktadır. Stalker’da dış dünya ile manevi idealler, modern insanı sembolize eden kişilerin çıktığı bir yolculukla tasvir edilir. Stalker (İzsürücü)’da Profesör rasyonalizmi sembolize ederken, yazar fantezi düşünceyi ve sanatçı ruhu temsil etmektedir. İzsürücü ise Hakikati bilen ve diğerlerinin de bu hakikatin sırrına ermesi için onlara yardım eden bir rehberdir. Dostoyevski, Tarkovsky ve Mevlana gibi düşünürlerin okumalarının bu düşünceleri kavrama bakımından öneminden bahseden Hasan Ramazan Yılmaz öğrencilerin sorularının ardından film okumasını filimle ilgili kitap ve makale tanıtımından sonra bitirdi.