Ekolojik Tekstil Çalıştayı’ndan Kritik Uyarılar: “Mevcut Üretim ve Tüketim Modeli Sürdürülemez”
![]()
İstanbul Ticaret Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen Ekolojik Tekstil ve Yavaş Moda Çalıştayı, akademi, sektör ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirerek tekstil ve hazır giyim sektörünün çevresel etkilerini sürdürülebilirlik ekseninde ele aldı. Çalıştay sonunda yayımlanan Sonuç Bildirgesi’nde ise aşırı üretim ve plansız tüketimin sürdürülemezliği, döngüsel ekonomi ihtiyacı ve sosyal sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi gerekliliği vurgulandı.
İstanbul Ticaret Üniversitesi Çevre ve Doğa Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü iş birliğiyle düzenlenen Ekolojik Tekstil ve Yavaş Moda Çalıştayı, akademi, sektör ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi. Hezarfen Kampüsü Küçükyalı’da gerçekleşen ve üç gün süren çalıştayda, tekstil ve hazır giyim sektörünün ekolojik etkileri sürdürülebilirlik perspektifiyle ele alınırken, çalıştay sonunda yayımlanan Sonuç Bildirgesi ile sektöre yönelik önemli tespit ve öneriler kamuoyuyla paylaşıldı.
DR. ÖĞR. ÜYESİ AKIN: “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK HAYATIN TÜM ALANLARINA YAYILMALI”
Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Sacide Akın, yaptığı konuşmasında ekolojiye saygının yalnızca tekstil ya da mimarlık alanıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Bu yaklaşımın yaşamın tüm alanlarına yayılmasının önemine dikkat çeken Akın, gençlerin bu bilinçle yetişmesinin sürdürülebilir gelecek açısından kritik olduğunu vurguladı.
PROF. DR. OĞURLU: “TEKSTİLDE DOĞAYA VE İNSANA ZARAR VERMEMEK ESAS OLMALI”
Çevre ve Doğa Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. İdris Oğurlu da giyim ihtiyacını karşılarken çevreye ve insana zarar verilebildiğine dikkat çekti. Ekolojik boyutun göz ardı edilmesi durumunda doğanın zarar gördüğünü ve bunun insan sağlığına olumsuz yansıdığını belirten Prof. Dr. Oğurlu, pamuk üretiminde aşırı su ve pestisit kullanımının ekosistem üzerinde ciddi tahribat yarattığını ifade etti. Tekstil ve hazır giyim sektörünün dünyanın en hızlı üretim ve tüketim alanlarından biri olduğunu belirten Tekstil ve Moda Tasarımı Bölüm Başkanı Doç. Dr. Irmak Bayburtlu Çetinsoy ise bu hızın çevresel sorunları da beraberinde getirdiğini söyledi. Dr. Öğr. Üyesi Sema Hatun Türker de aşırı üretimin yol açtığı çevresel ve ekolojik kirliliği azaltmaya katkı sunabilecek fikir, deneyim ve eleştirilerin bütünleşik, sistematik ve analitik bir bakış açısıyla değerlendirildiğini ifade etti. Menderes Tekstil Genel Müdürü Bekir Kondu ise sürdürülebilirliğin bireysel tercihlerle başladığını ifade ederek, toplu taşıma kullanımı gibi küçük adımların dahi önemli katkılar sunduğunu söyledi.
ÇALIŞTAYDAN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ODAKLI SONUÇ BİLDİRGESİ
Değerlendirmelerin ardından, Ekolojik Tekstil ve Yavaş Moda Çalıştayı Düzenleme Komitesi tarafından hazırlanan Sonuç Bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı. Bildirgede öne çıkan temel tespit ve kararlar şu şekilde sıralandı:
AŞIRI ÜRETİM VE PLANSIZ TÜKETİM SÜRDÜRÜLEMEZ
Tekstil ve hazır giyim sektöründe aşırı üretim ve ölçüsüz tüketimin doğal kaynaklar üzerinde ciddi baskı oluşturduğu belirtilerek, üretim–tüketim–ihtiyaç dengesinin yeniden kurulmasının kaçınılmaz olduğu vurgulandı.
DÖNGÜSEL EKONOMİ VE KAPALI DÖNGÜ SİSTEMLER ACİL İHTİYAÇ
Geri dönüşüm altyapılarının yeterli düzeyde olmadığı tespit edilirken, ürün yaşam döngüsünün uzatılması, yeniden kullanım, azaltma ve yeniden satış gibi yöntemlerle kapalı döngü sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
YAVAŞ MODA ÇEVRE İÇİN KRİTİK BİR ALTERNATİF
Yavaş modanın sektör için yeni bir kavram olmakla birlikte, çevresel gerçekler karşısında giderek zorunluluk haline geldiği; takas, kiralama ve sertifikalı üretim gibi yöntemlerle modanın daha sorumlu bir yapıya kavuşabileceği belirtildi.
TEKNOLOJİ, EKOLOJİK ÜRETİMDE ANAHTAR ROL OYNUYOR
Ozon, lazer ve ultrasonik yıkama gibi teknolojilerin su ve enerji tüketimini azaltmada etkili olduğu, otomasyon sistemlerinin düşük maliyetli ekolojik çözümler için önemli bir alternatif sunduğu kaydedildi.
SOSYAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Çocuk işçiliği, kadın emeği ve çalışma koşulları gibi sosyal sürdürülebilirlik başlıklarının uluslararası regülasyonlarla daha güçlü şekilde ele alınması gerektiği vurgulandı.
AKADEMİ VE SEKTÖR AYNI MASADA BULUŞTU
Çalıştaya; Çevre ve Doğa Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. İdris Oğurlu, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Sacide Akın, Tekstil ve Moda Tasarımı Bölüm Başkanı Doç. Dr. Irmak Bayburtlu Çetinsoy ile Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Nigâr Merdan ve Dr. Öğr. Üyesi Sema Hatun Türker katıldı. Çalıştayda ayrıca; Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Suat Türkoğuz, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü Bölüm Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nesrin Türkmen, Gaziantep Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cem Güneşoğlu, Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Emine Dilara Koçak, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Vildan Tok Dereci, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nden Doç. Dr. Nilgün Becenen ve Munzur Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarımı Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Kartal Murat Ayvaz yer aldı. Çalıştaya katılan sektör temsilcileri arasında ise Color Kimya Sahibi Yüksel Barış, Ataç Makine Firma Yetkilisi Şenol Ataç, BOSSA Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Besim Özek, Menderes Tekstil Genel Müdürü Bekir Kondu ile Sosyal Sürdürülebilirlik ve Çevre Derneği (ASSM) Kurucu Başkanı Nusret Tutkun bulundu.
Çalıştay sonuç bildirgesine ulaşmak için tıklayın.
