Haberler

İstanbul Ticaret Üniversitesi, tüm dünyayı etkisi altına alan KOVİD-19 pandemisi ile ilgili gerçekçi tespitler içeren ve uygulanabilir, somut çözüm öneri sunan raporlar hazırlamaya başladı. İlk rapor Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aşkın tarafından kaleme alındı.

İstanbul Ticaret Üniversitesi, pandemi sürecinde topluma yol göstermek ve zorlu sürecin kolay atlatılabilmesi için yeni bir çalışma serisi başlattı. Çalışma kapsamında pandemi süreci akademik ilkelerden taviz verilmeden herkesin anlayabileceği bir dille raporlar hazırlanacak. İlk rapor Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aşkın tarafın hazırlandı.

“Pandemide Yol Almak” başlıklı raporda salgınların genel bir tarihi verildikten sonra koronavirüs hakkında genel bir tanıtım yapılıyor ve virüsün Türkiye’de ve dünyada yol açtığı hasarlardan söz ediliyor. Ardından salgının psikolojisine dair tespitler sunulup çözüm önerileri sunuluyor.

Raporda bilim ve teknolojinin bu denli ilerlediği bir dönemde hala kaynağı tam anlaşılamamış bir virüsün saldırısı karşısındaki ilk tepkilerin inkar, şok ve şaşkınlık olduğu belirtilerek toplumların bu denli büyük bir salgının kabullenmesinin zorluğunun altı çiziliyor.

Prof. Dr. Rüstem Aşkın raporunda salgının yayılmasının ardından insanların market raflarına koşmasını, her bedensel duyumu virüse yormasını ve test aramasını, uydurma haberleri ve vasiyetleri şok olarak değerlendirirken bunun ardından bir kabullenmenin söz konusu olduğunun altını çiziyor.

Küresel ölçekteki sabit ruh hali korku ve belirsizlik olduğunu kaydeden Prof. Dr. Aşkın, “Salgına yakalanabiliriz, en yakınımızdakileri, sevdiklerimizi kaybedebiliriz. Şu an bilmediğimiz bir süre boyunca birçok şey eskisi gibi olmayacaktır. Bu denli zorlayıcı bir durumda hepimiz yolumuzu kaybedebilir, bir türbülansta sürükleniyor hissine kapılabiliriz. Söz konusu belirsizlik ve hastalık endişesiyle yaşadığımız korku, mutsuzluk, ümitsizlik, çaresizlik gibi duygular herkesi zorlayacaktır” ifadelerini kullanıyor.

Sağlık altyapımızın gelişmişliği ve kısa sürede alınan tedbirler insanımızı çok daha kötü sonuçlardan alıkoyduğunun altını çizen Prof. Dr. Rüstem Aşkın, Pandemide Yol Almak raporunda şunları söylüyor:

“Türkiye, 2000’lerin başından itibaren yaptığı atılımlarla 166 bin hekim, 262 bin ebe-hemşire, 1518 hastane, toplamda 1 milyonu aşan sağlık çalışanı, 40 bini yoğun bakım yatağı ve 100 bini tek kişilik olmak üzere 240 bin hasta yatağı ile az sayıda ülkenin sahip olduğu bir sağlık alt yapısına sahiptir.

Ülkemiz ayrıca diğer pek çok ülkenin aksine zaman-iş baskısı ve sağlık riskine rağmen mücadeleci ve çözüm odaklı, bilgi ve donanım yüklü bir sağlık ordusuna sahiptir.

Düne kadar sayılarının aşırılığından yakındığımız Bilgisayarlı Tomografi cihazlarımız, COVİD-19 testlerinin yanlış negatifliğine karşı ciddi ve net bir tanı koydurucu araç haline dönüşmüş, ölüm oranları minimum seviyede tutulabilmiştir. Salgınla savaşta gıda ve ilaç güvenliğinin de ne derece önemli olduğu ortaya çıkmıştır.”

Salgınla birlikte dünyanın hızla bir online laboratuara dönüştüğü, insanlarının evden çalışmaya başladığı belirtilen raporda 8 milyar insanın her biri tehdit altında olduğu ifade ediliyor. Raporda “Krizin belki tek olumlu tarafı küresel halk sağlığı yönetişiminin zorunlu olarak güçlenmesi olacaktır. Salgının öğrettiği ikinci önemli konu da dünyanın geri kalanında en azından belli ölçüde iyileşme olmadıkça hiçkimsenin yeterince sağlıklı ve güvende olamayacağıdır” deniliyor.

Salgının bize öğrettiği başka bir önemli bilginin, iyi bir geleceğin ilk şartının toplumun güvenine dayalı bir sosyal devlet inşası olduğunun altı çizilerek raporda şu ifadeler kullanılıyor:

“Küreselleşme ülke sınırlarını sadece kişilere açmakla kalmıyor, düşman mikro organizmalara da açıyor. Bu durumda Ebola, MERS, SARS, Kovid-19 gibi yeni düşmanlara karşı ilaç ve aşı geliştirmek için gereken süre can kaybını da belirleyici olabiliyor.

Kriz ne kadar hasar verirse versin bunların toplumlarda zihniyet değişimiyle sonuçlanması beklenmez çünkü bireylerin kendi çıkarlarından feragat edeceği bir dünya görmeyeceğiz. Kaynaklar azaldıkça empati de azalacak belki insani ilişkiler eskisinden fena hale gelecektir. Bugün daha vasat ve daha küçük bir dünyaya doğru yol alıyoruz.”

Raporda pandemi sürecini sorunsuz atlatmak için bazı öneriler şu şekilde sıralanıyor:

Bu dönemde korku ve kaygı, gerginlik, her zamankinden daha çabuk yorulmak doğal tepkilerdir, bu tepkilerde aşırılık olduğu uyarısı alırsanız bir uzmana danışın.

Sürekli salgın haberlerine odaklanmayın: hem medya/sosyal medya hem de arkadaşlarınız içinde kötü haber taşıyıcılarını hayatınızdan çıkarın.

Yeterli ve doğru bilgi sahibi olun. Bu bilgiler resmi sitelerde güncellenerek verilmektedir.

Sevdiklerinizle iletişim halinde olun, ilişkilerinizi sıcak tutun, mümkün olduğunca sık ve görüntülü görüşmeler yapın, onlara destek olun, korkularınızı, kaygılarınızı paylaşın, dertleşin.

Uykunuza ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin, alkol ve madde kullanımından uzak durun.

Bedensel egzersizi ihmal etmeyin.

İşyeri ya da evdeki çalışma sürenize ve yoğunluğuna dikkat edin. Size iyi gelen uğraşlara, manevi yönden destek olacak etkinliklere zaman ayırın.

Hayatınızı etkileyebilecek önemli kararlar verirken dikkatli olun. Uzun vadeli düşünün. Korku ve endişenin etkisiyle, üzerinde yeterince düşünülmemiş ani kararlar vermemeye çalışın. Arkadaşlarınıza, eşinize, ailenize danışın.