Haberler

İstanbul Ticaret Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu, SEKAV (Sağlık Eğitim Kültür ve Araştırma Vakfı) tarafından İstanbul Vakıflar I. Ve II. Bölge Müdürlüğü ile birlikte organize edilen 33. Vakıf Haftası Kutlandı. Kutlama programı çerçevesinde 09 Mayıs 2016’da üniversitemizde iki oturum halinde “Vakıfların Sosyal Ve İktisadi Hayata Etkileri Uluslararası Konferansı” gerçekleşti.

İlk konuşmacı Hukuk Fakültemiz öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Kemal Yıldız oldu. Yıldız,“Vakıf Cezaları” konusunu ele aldı. Konu ile ilgili yapılması gerekenleri dile getirdi. Mevcut 5737 sayılı vakıflar Kanunu ve Türk Ceza Hukuku üzerine düzenlemelerden örnekler vererek yaptığı sunumda konuya ilişkin alınacak daha çok yolun olduğunu ifade etti.  

Ardından İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Medeni Hukuk Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ferhat ERÇİN “ Özel Hukuk Tüzel Kişilerinde Ayırt edici Kriter olan Amaç Unsuru Bakımından Vakıf Kurumu” konusunu dinleyicilerle paylaştı. Amacı dışında kullanılan vakıflar ile ilgili yapılması gerekenlere değindi. Niteliğin ön plana çıkması gerektiğine değinen Erçin, bir yandan da vakıfların teşvik edilmesini ancak uzayda koloni kurmak gibi değil de daha gerçekçi bir şekilde desteklenmesi gerektiğini ifade etti

Üçüncü konuşmacı üniversitemiz öğretim üyesi  Yrd.Doç.Dr.Hüseyin ARSLAN ise” Vakıfların İstihdama Etkisi: Bir Vakıf Örneği” konusunu ele aldı. Bir sosyal politika aracı olarak Vakıfların İslam ve Osmanlı uygulamasındaki ve hukukundaki yerini belirttikten sonra hangi amaçlarla vakıfların kurulmuş olduğunu anlattı. Osmanlı Dönemi’nin bir vakıf cenneti olduğunu ifade ettikten sonra üçüncü sektör olarak vakıfların sosyal ve iktisadi hayattaki yeri ile ilgili örnekler veren Arslan, her türlü vakfın kuruluşuyla birlikte özel mülk olmaktan çıkarak kamu mülkü haline dönüştüğünü, varlığını sürdürebilmesi için bir ticari işletme niteliğinde yönetilmesi gerektiğini, aynı zamanda hem kuruluşu ile hem de zaman içerisinde vakfedilen varlıkların işletilmesi ile tamamen istihdam oluşturucu etkiye sahip olduğunu açıkladı. Süleymaniye Vakfından örnekler verdiği gibi Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamlarından Rüstem Paşa’nın Sivas, Tokat, Niksar ve Zile gibi geniş bir alana yayılmış yerleri vakfetmiş olduğu Ali Baba Vakfı’nı da örnek gösterdi. Çağımızda canlı bir örnek olarak vakıf üniversitelerinin istihdam oluşturma etkisine değindi.

Bu oturumun son konuşmacısı üniversitemiz Öğretim Görevlisi Sabri ÖZ ise “Vakıfların Gelir Dağılımı Adaletine Etkisi: Refah Devleti Örnekleri “ konusu anlattı. Bu çerçevede; Vakıfların Sosyal ve İktisadi hayata etkilerini irdelemek açısından özellikle yirminci yüzyılın son çeyreği itibarı ile geniş araştırmalara konu olan Gelir Dağılımı meselesinde vakıfların ve diğer sivil toplum kuruluşlarının yerini araştırdığını belirtti. Türkiye ve refah devletleri arasında gelişmeleri ortaya koyup farklılıklarını arz etti. Bilhassa gelir dağılımına ve Wagner Kanunu ile büyüyen devlet harcamaları içerinde sivil toplum kuruluşlarına aktarılan transfer harcamalarının GSYIH içindeki payının büyüklüğü ve yıllar bazında seyri incelenmiş ve Gelir Dağılımı Eşitsizliği ölçütü GINI ile bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de hem nicelik hem de nitelik açıdan görülen eksikler Refah devletlerine göre kıyas yapılmış ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Sunumun sonunda Vakıfların, Gelir Dağılımına ve Sosyal Adalete tesiri açısından Fatih Sultan Mehmet Hanın vasiyetnamesi incelenmiştir.

Bu oturumun İlk konuşmacısı, hocalarımızdan, Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve MYO Müdürümüz Prof. Dr. Ömer ÖZKAN  “Osmanlı Vakıf Hukuku ve son Vakıflar Kanunumuz“ konusunu ele aldı. Osmanlı devrinde pek çok alanda vakıfların kurulmuş olduğunu, sosyal, ekonomik, yardımlaşma ve dayanışma alanlarında devletin yetişemediği veya devlete ilave olarak toplumsal kaynaşma ve dayanışmaya katkılar sağladığını belirtti. Osmanlı döneminde kurulmuş çok ilginç vakıfların olduğunu, mesela göçmen kuşlara beslenme ortamları hazırlama gibi, hizmetlilerin yol açtığı zararlı karşılamayı amaç edinmiş vakıflar gibi nice vakıfların olduğunu belirttiği konuşmasında, günümüz Vakıflar kanununun yeniden ve ivedilikle işin ehli tarafından ele alınması lüzumunu belirtirken vakıf kuruluşlarının görüşleri önemsenerek yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

Bu oturumun ikinci konuşmacısı “Vakıf Mülkiyetinin Korunması Ve Siyasal Güç İlişkisi: Filistin Vakıfları Örneği” konusunu anlatan İşletme Fakültemiz öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Osman Bayraktar oldu. 

Bayraktar özetle; “Vakfetmenin özünde yer alan Allah için bağışlamış olmak ilkesi nedeniyle İslam Hukukunda vakıf mülkiyeti kıyamete kadar dokunulmazdır. Doğu ve Batı medeniyetlerinde de vakıf malları için esasta aynı anlayış hâkimdir. Teoride böyle olmasına rağmen uygulamada, bazı ülkelerde siyasal güç desteğinden yoksun kalan vakıf mallarına türlü hukuki gerekçeler bulunarak el konulduğu anlaşılmaktadır. Bu bildiride bu konuya örnek olarak Filistin’deki vakıflar incelenmiştir. Filistin topraklarının yüzde 7-8’i vakıf malı niteliğindedir. Kudüs’te bulunan Meğaribe Mahallesi’nin tümü vakıf statüsünde olmakla birlikte 1948’de İsrail işgalinin başlamasıyla birlikte vakıf niteliğindeki Filistin topraklarının %90’ına İsrail yönetimi tarafından el konulmuştur. Meğaribe Mahallesi sakinleri 1967 Savaşı’ndan sonra, yüzlerce yıldan beri yaşadıkları evlerinden çıkarılarak mahalle tamamen yıkılmıştır. Bu tutum sadece İsrail’e özgü olmayıp diğer ülkeler de benzer tutumlar göstermektedir. Örneğin Balkanlardaki yüzlerce Osmanlı vakfına ait taşınmazların mülkiyeti el değiştirmiştir. Diğer yandan Türkiye, azınlıklara ait vakıf taşınmazlarını AB ile olan ilişkileri çerçevesinde müzakerelerle bağlantılı olarak doksan yıl sonra iade kararı almıştır.” dedi.

Üçüncü konuşmacı Doktora Öğr. Ergash JUMAYEV ise “Özbekistan'da Sivil Toplum Kuruluşları” konusu çerçevesinde Türkiye’deki yapıya benzer vakıf niteliğinde sivil toplum kuruluşlarının varlığından ve çalışma biçimlerinden bahsetti. Bu kuruluşlara ve çalışma tarzlarına ilişkin örnekler verdi. 

Son konuşmacı Av. Iva SİMONOVİÇ ise “Balkanlarda Osmanlı Vakıfları” konusunu anlatırken Balkanların Osmanlı devrinde adeta vakıf eserleri ile süslendiğini, köprüler, hanlar, hamamlar, cami ve imaretlerin yanı sıra eğitim kurumları, tekke ve zaviyeler ile şenlendirildiğini ifade etti. Bunlardan ayakta kalanlarına görseller ile örnekler verdi.