İran’ın Siyaset ve Dış Politika Dinamikleri Masaya Yatırıldı
![]()
“Uluslararası Siyasetin Odağındaki Ülke: İran” panelinde, İran’ın iç siyaseti, etnik yapısı ve dış politika stratejileri detaylı şekilde tartışıldı.
Üniversitemizin Sütlüce Yerleşkesi Konferans Salonu’nda Uluslararası Siyasetin Odağındaki Ülke: İran paneli gerçekleşti. Moderatörlüğünü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi, Komşu ve Çevre Ülkeler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmet Kavas’ın yaptığı panelde Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hülya Özkan Rigiderakhshan, Ankara Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Rıza Heyet ve Araştırmacı Yazar Dr. Ata Şahit konuşmacı olarak yer aldı. Panele üniversitemizden ve farklı kurumlardan akademisyenler ile öğrenciler katılım gösterdi.
ORTADOĞU VE İRAN MEDYASI ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
Panelin ilk konuşmasını çevrimiçi olarak gerçekleştiren Doç. Dr. Hülya Özkan Rigiderakhshan, İran-İsrail ilişkilerinin tarihsel arka planına değindi. Özkan, İran’ın 1979 Devrimi’nden sonra İsrail’i dış politikasında bir “öteki” olarak konumlandırdığını ve devrim sonrasında bölgesel yalnızlığını aşmak için çeşitli milis güçler oluşturarak İsrail’e karşı dolaylı savaşlar yürüttüğünü vurguladı.
İRAN-İSRAİL İLİŞKİLERİ VE REFORM SÜREÇLERİ
Doç. Dr. Özkan, İran’daki reformcuların ve diasporadaki aydınların İsrail ile çatışmaya dair farklı görüşlerini ele aldı. Bu grupların, İran’ın ulusal çıkarlarını önceleyen ve ideolojik dış politikalardan uzaklaşan bir yaklaşım izlemesi gerektiğini savunan Doç. Dr. Özkan ayrıca, Arap dünyasının İran’ı bir model olarak görmediği ve İran’ın devrim ihracı politikasının Arap yönetimlerinde tehdit algısı oluşturduğunu söyledi.
İRAN TOPLUMUNUN İSRAİL ALGISI
İran’daki muhafazakâr ve radikal grupların İsrail’e yönelik politikalarını ele alan Doç. Dr. Özkan, bu grupların İsrail’i emperyalist güçlerin bir vekili olarak gördüğünü belirtti. Doç. Dr. Özkan, İran’ın askeri yeteneklerini güçlendirme çabalarının, bu gruplar tarafından İsrail’e karşı caydırıcı bir güç olarak sunulduğunu ve medyanın da bu anlatıyı desteklediği ifade etti.
MESUD PEZEŞKİYAN VE İRAN’IN İÇ SİYASETİ
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Rıza Heyet ise İran’ın siyasal yapısını ve etnik dinamiklerini değerlendirdi. Dr. Öğr. Üyesi Heyet, İran’da Fars milliyetçiliği ve Şiiliğin 1925’ten itibaren devletin temel unsurlarını oluşturduğunu belirtti. Pezeşkiyan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesinin reform isteyen kesimler için bir umut kaynağı olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Heyet, İran’da etnik gruplar arasındaki gerilimlerin Pezeşkiyan’ın atacağı adımlarla azalabileceğini vurguladı. Ancak, Dr. Öğr. Üyesi Heyet, Cumhurbaşkanlığı makamının sınırlı yetkileri nedeniyle bu reformların etkisinin sınırlı olabileceğine dikkat çekti.
AZERBAYCAN VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLERDE İRAN STRATEJİSİ
Dr. Öğr. Üyesi Heyet, İran’ın özellikle Azerbaycan ve Türkiye’ye karşı izlediği dış politika stratejilerine de değindi. İran’ın Ermenistan’ı destekleme politikasını sürdürdüğünü ve Türk nüfusunun yoğun olduğu Azerbaycan’a karşı baskıcı tutumunu devam ettirdiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Heyet, İran’daki Türk nüfusunun demokratik taleplerinin ise Fars milliyetçiliği doğrultusunda bastırılmaya çalışıldığını vurguladı.
İRAN DEVLET ZİHNİYETİNİN TEMEL DİNAMİKLERİ
Araştırmacı Yazar Dr. Ata Şahit ise İran’ın devlet zihniyetini ve dış politika stratejilerini değerlendirdi. Dr. Şahit, Şii fıkhının velayeti fakih yorumu ve Fars milliyetçiliğinin İran’ın dış politika kararlarında belirleyici olduğunu söyleyerek, bu unsurların İran’ın İslam Cumhuriyeti dönemindeki en önemli yapı taşlarından olduğunu vurguladı.
FARS MİLLİYETÇİLİĞİ VE DIŞ POLİTİKA STRATEJİSİ
Dr. Şahit, Fars milliyetçiliğinin İran’da sadece seküler kesimlerle sınırlı kalmadığını, muhafazakâr ve radikal gruplarda da bu ideolojinin etkili olduğunu belirtti. Ayrıca Dr. Şahit, İran’ın kendisini İslam’ın koruyucusu olarak konumlandırma çabasının dış politikada özellikle Azerbaycan ve Türkiye ile ilişkilerine olan yansımalarına dikkat çekti.
İRAN’IN DIŞ POLİTİKASINDA JEOPOLİTİK VE İDEOLOJİK DENGELER
Dr. Şahit, İran’ın dış politikasının karmaşık ve zaman zaman tutarsız görülebileceğini söyleyerek, “İran, hem ideolojik hem de jeopolitik çıkarlar arasında denge kurmaya çalışıyor. Ülke hem taviz vermeye hem de savaşmaya hazır bir strateji izliyor. İran, kendisini sadece bölgesel bir güç olarak değil, aynı zamanda İslam dünyasının lideri olarak konumlandırıyor” dedi.
