İstanbul Ticaret Kongresi’nde Küresel Ticaretin Geleceği Ele Alındı
![]()
İstanbul Ticaret Odası, İstanbul Ticaret Üniversitesi ve DÜPA iş birliğiyle düzenlenen İstanbul Ticaret Kongresi, kamu, iş dünyası, akademi ve uluslararası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirdi. “Açılış konuşmalarının ardından düzenlenen beş oturumda küresel ticaretin değişen dengeleri, yeşil ve dijital dönüşüm, ticaretin normları, ticari istihbarat ve ticari diplomasi değerlendirildi.
“Değişen Dünyada İstikrar Paradigması: Küresel Ticaretin Sorumluluk Perspektifiyle Yeniden İnşası” temasıyla düzenlenen İstanbul Ticaret Kongresi, 23–24 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirildi. İlk gün programı İstanbul Ticaret Odası Meclis Salonu’nda, ikinci gün programı ise üniversitemizin Ahî Çelebi Kampüsü’nde yapıldı.
Kongrenin açılışında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Dr. Cevdet Yılmaz, İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, Mütevelli Heyet Başkanımız Dr. İsrafil Kuralay, Rektörümüz Prof. Dr. Necip Şimşek ile Düşünce ve Proje Üretim Akademisi (DÜPA) Müdürü ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Nazım Ekren konuştu. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) ve Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) yanı sıra uluslararası iş dünyası ve akademi çevrelerinden katılımcılar, iki gün boyunca küresel ticarete ilişkin görüşlerini paylaştı.
CEVDET YILMAZ KÜRESEL ŞOKLARIN EKONOMİYE ETKİSİNİ ANLATTI
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, açılış konuşmasında küresel ekonomide krizlerin ve belirsizliklerin sıklaştığına dikkat çekti. Enerji fiyatları, üretim maliyetleri, enflasyon, lojistik ve finansal koşulların birbirini etkilediğini belirten Yılmaz, küresel şokların artık sürekli yönetilmesi gereken bir unsur hâline geldiğini söyledi.
Küresel rekabetin fiyatın yanı sıra sanayi politikaları, teknoloji ve ölçek ekonomileri üzerinden şekillendiğini ifade eden Yılmaz, Türkiye’nin üretim kapasitesi ve ihracat gücünü değerlendirdi. Yılmaz, 2025 yılında mal ihracatının 273,2 milyar dolara, hizmet ihracatının ise 125 milyar dolara yükseldiğini belirterek mal ve hizmet ihracatı toplamının 400 milyar dolara yaklaştığını kaydetti.
AVDAGİÇ: “KÜRESEL TİCARETİN YENİDEN İNŞASI TÜRKİYE OLMADAN EKSİK KALACAKTIR”
İTO Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, jeopolitik gerilimler, korumacı politikalar, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve enerji maliyetlerindeki dalgalanmaların dünya ticaretini etkilediğini belirtti. Türkiye’nin altyapısı, üretim gücü, nitelikli iş gücü ve lojistik konumuyla yeni dönemde önemli avantajlara sahip olduğunu söyledi.
Avdagiç, “Küresel ticaretin sorumluluk perspektifiyle yeniden inşası Türkiye olmadan eksik kalacaktır” dedi. Günümüzde işletmelerin yalnızca fiyat ve kaliteyle değil; finansmana erişim, teslimat güvenilirliği, mevzuata uyum ve bilgi kapasitesiyle de rekabet ettiğini vurguladı.
DR. KURALAY TİCARET İLE BARIŞ ARASINDAKİ İLİŞKİYE DİKKAT ÇEKTİ
Mütevelli Heyet Başkanımız Dr. İsrafil Kuralay, ticaret ile barış arasındaki ilişkiye değindi. Karşılıklı faydaya dayalı ticaretin ve barış ortamının kalıcı refaha katkı sağlayacağını ifade eden Dr. Kuralay, yapay zekânın üretkenlik ve ticaret maliyetleri üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi. Ticaretin araç ve yöntemlerinin değiştiğini belirten Dr. Kuralay, yeni teknolojilerin tüketici davranışlarını öngörme ve gerçek zamanlı çözümler üretme gibi alanlarda etkili olduğunu söyledi.
PROF. DR. ŞİMŞEK KONGRENİN AKADEMİK BİRİKİMLE BAĞINI ANLATTI
Rektörümüz Prof. Dr. Necip Şimşek, üniversitemizin 25. yılında düzenlenen kongrenin akademi ile iş dünyası arasında ortak bir düşünce zemini oluşturduğunu belirtti. Ticaret ve finansın üniversitemizin stratejik ihtisaslaşma alanları arasında yer aldığını ifade eden Prof. Dr. Şimşek, kongrenin bu alandaki akademik birikimin toplumla paylaşılmasına katkı sunduğunu söyledi.
Prof. Dr. Şimşek, ticaretin geleceğini anlamak ve bu konuda araştırmalar yürütmek istediklerini belirterek bilgi, üretim ve yenilikçiliğin adil ve sürdürülebilir refah açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
PROF. DR. EKREN TEDARİK ZİNCİRLERİNDEKİ KRİTİK BAĞIMLILIKLARA DEĞİNDİ
DÜPA Müdürü ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Nazım Ekren, ticaret politikalarının sanayi, teknoloji, enerji, iklim ve güvenlik politikalarıyla giderek daha fazla kesiştiğini söyledi. Tedarik zincirlerinde yalnızca maliyet ve verimliliğe odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Ekren, işletmelerin kritik bağımlılıklarını ve olası kırılganlıklarını da öngörmesi gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Ekren, ekonomik açıklık ile ulusal güvenlik arasında denge kurulmasında karşılıklı güvenin, müzakerenin ve sağduyunun önemine işaret etti.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ DENGELER TARTIŞILDI
UNCTAD Uluslararası Ticaret ve Emtia Bölümü Direktörü Luz María de la Mora, ana konuşmasında tarife dışı engellere ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesine değindi. Bu önlemlere uyum sağlamanın firmalara getirebildiği maliyetleri anlatan de la Mora, Türkiye’nin farklı üretim ve ticaret ağları arasında bağlantı kurma kapasitesini değerlendirdi.
Rektörümüz Prof. Dr. Necip Şimşek başkanlığındaki “Küresel Ticaretin Yeni Dengeleri ve Geleceği” başlıklı birinci oturumda Asya’nın yükselişi, jeopolitik riskler, teknoloji ve veri odaklı karar alma süreçleri ele alındı. Dünya Ticaret Noktaları Federasyonu (WTPF) Asya-Pasifik Direktörü Carolina Quintana, Asya’nın üretimin yanı sıra ileri teknoloji ve dijital ticarette artan ağırlığını anlattı. DTÖ Ekonomisti Dr. Eddy Bekkers, ulusal güvenlik kaygılarının ticaret politikalarını ve stratejik ürünlere yönelik önlemleri nasıl etkilediğini değerlendirdi.
Üniversitemiz öğretim üyesi Doç. Dr. Umut Aydın, veri odaklı karar alma ve yapay zekâ destekli sistemlerde insanın sorumluluğu üzerinde durdu. Prof. Dr. Metin Toprak ise stratejik sektörlerdeki yatırımlar üzerinden küresel rekabetin değişen yapısını ele aldı.
YEŞİL VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM BİRLİKTE ELE ALINDI
İsmail Ertürk başkanlığında gerçekleştirilen “Yeşil ve Dijital Dönüşüm Ekseninde Küresel Ticaret: COP31 Perspektifi” başlıklı ikinci oturumda ticaretin dijital altyapısı ile çevresel hedefler arasındaki ilişki tartışıldı.
WTPF Başkanı Bruno Masier, dijital gümrükler, elektronik belgeler ve lojistik sistemlerinin birlikte işlemesinin önemini anlattı. Masier, ticari ve çevresel verilerin güvenilir biçimde paylaşılmasının ticareti daha verimli ve sürdürülebilir hâle getireceğini belirtti. Donna Buckland, sigortanın riskleri paylaşma ve sürdürülebilir yatırımları destekleme rolüne değindi. Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Dr. Ahmet Bağcı ise yapay zekâ destekli tarım ve yeşil dönüşümü COP31 çerçevesinde değerlendirdi.
İKİNCİ GÜN TİCARETİN KURALLARI VE ETİK DEĞERLER KONUŞULDU
Kongrenin Ahî Çelebi Kampüsü’nde gerçekleştirilen ikinci gün programı, DTÖ Ticaret Politikalarını İnceleme Bölümünün eski direktörü Willy Alfaro’nun stratejik perspektif konuşmasıyla başladı. Alfaro, uluslararası ticaretin karşılıklı fayda sağlayabileceğini belirterek gümrük vergilerinin üreticiler ve tüketiciler üzerindeki etkilerini ele aldı.
Prof. Dr. M. Said Yazıcıoğlu başkanlığındaki “Küresel Ticaretin Normları: Mevzuat, Uygulamalar, Teamüller, Etik Değerler” başlıklı üçüncü oturumda ticaretin hukuki ve ahlaki zemini değerlendirildi. Prof. Dr. Tahsin Görgün, ahlak ile ticaret arasındaki ilişkiyi küresel ekonomik düzendeki değişimler çerçevesinde ele aldı. DTÖ temsilcisi Wolf R. Meier-Ewert, fikri mülkiyet haklarının uluslararası ticarette genişleyen rolüne değindi. EY Türkiye’den Sercan Bahadır ise yeni düzenlemelerin, korumacı uygulamaların ve tedarik zincirlerindeki değişimin Türkiye açısından etkilerini değerlendirdi.
TİCARİ İSTİHBARAT VE DİPLOMASİ GÜNDEME GELDİ
İTO Genel Sekreteri Prof. Dr. Nihat Alayoğlu başkanlığındaki dördüncü oturum, “Küresel Ticari Rekabet ve Strateji Tasarımı: Ticari İstihbarat ve Ticari Diplomasinin Rolü” başlığıyla düzenlendi.
Doç. Dr. Erhan Akkaş, ticari istihbaratın karar alma süreçlerindeki yerini tarihsel örneklerle anlattı. PwC Türkiye Finansal Suçlar ve Uyum Hizmetleri Lideri Dr. Gökhan Yılmaz, şirketlerin iş ortaklarını ve tedarikçilerini değişen risk koşullarına göre düzenli olarak değerlendirmesi gerektiğini belirtti. University of Sussex Business School Kıdemli Araştırmacısı Dr. Minako Morita-Jaeger ise ticaret politikaları, ekonomik güvenlik ve ticari diplomaside dayanıklılık arasındaki ilişkiye değindi.
DÜPA’NIN ÇALIŞMALARI TANITILDI
Kongre Başkanı Prof. Dr. Nazım Ekren başkanlığındaki “DÜPA Ufku” oturumunda kongre kapsamında hazırlanan yayın ve araştırma çalışmaları paylaşıldı. Mütevelli Heyet Başkanımız Dr. İsrafil Kuralay, Ticaret, Teknoloji ve Tefekkür Ekosistemi: İş Dünyası İçin Alternatif Bir Öneri kitabını tanıttı.
Kongre Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Karagöz, İstanbul Ticaret Merkezi Raporu’nu sundu. Kongre Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Mefule Fındıkçı Erdoğan ise DÜPA tarafından geliştirilen Küresel Ticaret Merkezleri Endeksi’ni anlattı. Endeksin ticaret hacminin yanı sıra bağlantısallık, kurumsal yapı ve ekonomik kapasite gibi unsurları değerlendirmeyi amaçladığını belirtti.
KONGRE SONUÇ BİLDİRGESİ İLE TAMAMLANDI
Beş oturumun ardından kongrenin Sonuç Bildirgesi, Rektörümüz Prof. Dr. Necip Şimşek tarafından açıklandı. Bildirgede küresel ticarette rekabetin fiyat ve kalitenin ötesine geçtiği; finansmana erişim, teslimat güvenilirliği, mevzuata uyum ve bilgi kapasitesinin de belirleyici hâle geldiği vurgulandı.
Türkiye’nin lojistik konumu ve İstanbul’un bağlantı kapasitesinin kalıcı bir üstünlüğe dönüşmesi için kurumsal kapasitenin, bilgi üretiminin ve iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi. İstanbul Ticaret Kongresi’nin üç yılda bir düzenlenecek kalıcı bir üniversite–iş dünyası platformu olarak sürdürülmesi hedefi de bildirgede yer aldı.
İstanbul Ticaret Kongresi’nin üç yılda bir düzenlenecek kalıcı bir üniversite–iş dünyası platformu olarak sürdürülmesi, kongreler arasındaki dönemde ise bu çatı altında çeşitli ara çalışmaların yürütülmesi hedefi de bildirgede yer aldı.
Kongremizin basına yansımaları için tıklayın: https://istanbulticaretkongresi.org/basindan/
