Haberler

Prof. Dr. Abdullah Avey’den Bakü’de Akademik Temaslar

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Matematik Lisans Programı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah H. Sofiyev (Avey) Azerbaycan’da Uluslararası Uzay Bilimleri Kongresi’ne katıldı ve çeşitli akademik temaslarda bulundu.

Prof. Dr. Avey ilk olarak 1976-1980 yıllarında eğitim gördüğü Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi’nin (ADPU) Rektörü Prof. Dr. Cafer Caferov’un daveti üzerine 29 Eylül 2023 tarihinde Üniversiteyi ziyarette bulundu.

Görüşü ADPU’nun bilimsel işlerden sorumlu rektör yardımcısı Prof. Dr. Asaf Zamanov açtı, mekanik ve havacılık mühendisliği alanında dünyaca ünlü bilim adamı, İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Profesör Dr. Abdulla Sofiyev (Avey), Azerbaycan Diaspora Komitesi’nin ve Azerbaycan Cumhuriyeti Uzay Ajansı (Azercosmos) davetlisi olarak 2-6 Ekim tarihlerinde Bakü’de düzenlenecek Uluslararası Uzay Bilimleri Kongresi’ne katılmak için geldiğini açıkladı. Uzun yıllar yurt dışında yaşayan ve bilimsel başarılarıyla öne çıkan A. Sofiyev, ziyareti sırasında birçok üniversitede profesör, öğretmen ve öğrencilerle buluşacağını söyleyen Prof. Asef Zamanov Abdullah Sofiyev’in ADPU’nun Matematik Bölümünün mezunu olduğundan dolayı ilk durağının ADPU olmasını memnuniyetle karşıladıklarını vurguladı. Oturum başkanı kendisinin mekanik alanında uzman olması dolayısı ile Prof. Dr. Abdullah Sofiyev (Avey)’in çalışmalarını yakından izlediğini söyleyerek Prof. Sofiyev’in özgeçmişini, bilimsel-pedagoji faaliyetini, yeni nesil kompozitlerin matematiksel modellenmesi ve davranışlarının incelenmesindeki uğurlarını detaylı olarak anlattı. Prof. Asef Zamanov Abdullah Sofiyev’i Doktora Eğitimi zamanından tanıdığını gençliğinden başarılı bir araştırmacı olduğunu söyleyerek onun çağdaş mekaniğin güncel konularını başarı ile ele aldığını ve elde ettiği sonuçların dünyanın yüksek etki faktörlü dergilerde yayınlandığı dile getirdi. Bu sonuçlar, günümüzde Prof. Abdullah Sofiyev’in Azerbaycan bilim insanları içerisinde en yüksek h indeksine sahip olan birkaç bilim adamından biri olduğunu vurguladı.

Daha sonra katılımcılar A. Sofiyev ile ilgili anılarını paylaştılar.

İlk önce A. Sofiyev’in Matematik Analiz hocası olan Profesör Malik Cebrayilov anılarını aktararak, dünyaca ünlü bir bilim insanının hocası olmaktan gurur duyduğunu kaydetti. Malik Cebrayilov konuşmasında birinci sınıfın ikinci sömestrinde Abdulla Sofiyev’e çok yetenekli öğrenci olduğunu ve kendini geliştirirse gelecekte ünlü bir bilim adamı olabileceğini ve akademisyen olma yolunda devam etmesini tavsiye ettiğini katılımcılara anlattı.

Ardından ADPU Matematiksel Analiz Bölüm Başkanı Profesör Bahram Aliyev, etkinliğin öneminden bahsederek, A. Sofiyev’in yurtdışındaki başarılı faaliyetlerinden bahsederek, bu etkinliğin önemine değindi.

Ardından Prof. Dr. Avey’in akademisyen ve gazeteci arkadaşları akademisyene dair anılarını paylaştı. Toplantıda A. Sofiyev’in meslektaşı Azerbaycan Teknik Üniversitesinde uzun yıllar bir arada çalıştığı ve yakın dostu Profesör Yusif Hasanov da bilim adamının mekanik ve havacılık mühendisliği dünyasında yaptığı çalışmaları, prestijli bilimsel dergilerdeki çalışmalarını ve kendisine yapılan referansları anlattı. Ayrıca Doktora eğitimi zamanı aldıkları Felsefe dersinde, Sofiyev ile ilgili bir anısını şu şekilde paylaştı: Doktora eğitimi dönemimizde Felsefe dersini zorunlu ders olarak alırdık. Felsefe hocamız filozof  Prof. Dr. Ferruh Ramazanov dersin birinde Alman filozof Georg Wilhelm Friedrich HEGEL’in (1770-1831) ” Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu” eserini Doktora öğrencilerinin bir sonraki derste anlatmasını istedi. Sonraki derste hocamız konuyu kim anlatabilir diye sınıfa seslendi. Hiç kim önce tepki vermedi sınıf sezsizliğe gömüldü. Hoca bir de sorduğunda bir sarışın genç elini kaldırdı. Hocamız buyur anlat dedi. Bu genç Abdullah Sofiyev idi. O konuyu o kadar detaylı anlatmağa ve yorumlamağa başladı ki hocamız gözlüğünü çıkardı Abdullah Sofiyev’in yanına geldi. Abdullah biraz duruktu, hocamız devam et lütfen dedi. Abdullah Sofiyev konuyu anlatıp bitirdikten sonra Ferruh hocamız siz Moskova Devlet Üniversitesinin Felsefe bölümünü mü bitirdiniz diye sordu. Abdullah Sofiyev de hayır ben Azerbaycan Pedagoji Üniversitesinin Matematik Bölümünü bitirdim dediğinde hocamız çok şaşırmıştı. O günden Doktora öğrencileri kendi aramızda Abdullah Sofiyev’i “HEGEL” olarak çağırırdık. Abdullah hocanın bilimde bu günkü başarılarının tesadüf olmadığını söyleyen Prof. Yusif Hasanov, onun çok çalışkan ve yetenekli olduğunun altını çizdi. Ayrıca Prof. Yusif Hasanov uzun yıllara dayanan arkadaşım olan Abdullah Sofiyev’in bilimde olduğu gibi dostlukta da güvenirlik indeksinin çok yüksek olduğunu vurguladı.

“Şark” gazetesinin baş editörü, Azerbaycan Türk Ocakları Başkanı, Azerbaycan Basın Birliği Yönetim Kurulu üyesi Dr. Akif Aşirli kuzeni Prof. Dr.A. Sofiyev’in (Avey) çocukluk ve gençlik yıllarından söz ederek soyumuzu dünyada başarı ile tanıttığı için onunla gurur duyduğunu söyledi. Bilimde kazandığı başarılardan dolayı A. Avey’in doğup büyüdüğü memleketinde çok sevildiğini, karakteri ve yaşamı ile örnek bir insan olduğunu anlattı.

Daha sonra Prof. Dr. Abdullah Sofiyev “Matematikten mekaniğe giden yol: başarılar ve zorluklar” başlıklı 90 dakikalık bir sunum yaptı. Sunumunun son kısmında Doktora Danışman hocalarına, lisans ve lisans üstü eğitiminde ona ders vermiş hocalara teşekkür ederek bu başarımda onların çok büyük rolü olduğunu vurguladı. Başarısının esas mimarlarının ise rahmetlik ata ve anasının olduğunun özellikle altını çizdi.

Prof. Dr. Avey’in ikinci durağı Azerbaycan Devlet Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi (AZMIU) oldu. Azerbaycan Devlet Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülçöhre Memmedova tarafından Üniversiteye davet edilen Prof. Sofiyev 3 Ekim 2023 tarihinde bu Üniversiteyi ziyaret etti ve akademisyen ve öğrencilerle görüştü.  Toplantının açılışını yapan üniversitenin bilimsel işlerden sorumlu rektör yardımcısı Matematikçi Profesör Nigar Aslanova, Abdulla Sofiyev’in bilimsel faaliyetinin çeşitli yönleri hakkında geniş bilgi verdi ve bilim adamının son yıllardaki bilimsel başarılarından bahsetti.

Prof. Dr. Nigar Aslanova Profesör A. Sofiyev’in başarılı bilimsel-pedagoji faaliyetini anlatırken onun çeşitli mühendislik, nanomalzemeler, kompozitler, uygulamalı matematik ve fizik dergilerinde 300’den fazla bilimsel makale yayınladığını ve bunlardan 165’inden fazlası uluslararası indeksli dergilerdi olup 95 tanesi Q1 indeksli dergide yayınladığını vurguladı. Ayrıca Sofiyev’in 13 Yüksek lisans ve 5 Doktor yetiştirdiğini vurguladı.

Profesör A. Sofiyev’in 2019-2022 yıllarında Stanford Üniversitesi tarafından derlenen dünyanın en etkili bilim adamları listesine en önde giren Azerbaycanlı bilim insanlarından biri olduğun aktardı. Ayrıca 1999-2022 yıllarında Almanya Karlsruhe Üniversitesi’nde misafir profesör olarak bilimsel araştırmalar yaptı ve 7 kez DAAD bursu aldığını vurguladı. 2022 yılında Almanya’daki Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü’nde karbon nanotüplerle güçlendirilmiş yeni nesil kompozitlerden yapılmış yapıların termal ortamda burkulması problemi üzerine araştırmalar yaparak yeni sonuçlar elde ettiğinin altını çizdi.

Bilimsel tartışma ortamında gerçekleşen toplantıda ilk olarak N. Aslanova sözü A. Sofiyev’e verdi. A. Sofiyev, 1996 yılında Türkiye’de başlayan bilimsel araştırmaları, dünyanın farklı ülkelerinde düzenlenen bilimsel konferans ve sempozyumları, başarıların Azerbaycanlı bilim adamları ve eğitim kurumlarıyla ortak paylaşılmasını anlattı. Prof. Dr. Avey, burada akademisyen ve öğrencilere tecrübelerini aktarırken ayrıca “Yeni nesil kompozitler: Modelleme, uygulamalar ve beklentiler” başlıklı 120 dakikalık bir sunum yaptı. Katılımcıların sorularını, zaman zaman bilimsel terminoloji ve akademik yöntemle anlatmanın yanı sıra öğrencilerin de anlayabileceği sade bir dil kullanan Prof. Sofiyev mühendislik ve havacılık mühendisliği alanlarında dünyanın karşı karşıya olduğu problemlerin çözümüne farklı bir bakış açısı sundu. Prof. Sofiyev konuşmasında 2004 yılında Stanford Üniversitesinden davet aldığını fakat Türkiye’de kalmağı tercih ettiğinin altını çizdi.

AZMIU profesörleri Ramiz Isgandarov, Etimad Eyvazov, Ismayil Ismayilov, A. Sofiyev’in bilimsel-araştırma çalışmaları, doğru sonuçların elde edilmesi ve nanoteknolojilerin uygulama alanındaki yaklaşımları ile ilgili çeşitli yönleriyle ilgilendiler ve sorular yönelttiler.

4 Ekim, saat 13:15-de Azerbaycan Diaspora Komitesi Başkanı Fuad Muradov 74. Uluslararası Uzay Kongresine katılan tanınmış bilim insanlarını kabul etti. Davet edilenler arasında İstanbul Ticaret Üniversitesinin profesörü Abdullah AVEY (Sofiyev) de vardı. Sıçak bir ortamda geçen görüşte yurtdışında yaşayan tanınmış bilim insanlarının başarıları takdir edildi ve Azerbaycan biliminin gelişimine destek verilmesi kararlaştırıldı. Davetiyeye katılan bilim insanları 74. Uluslararası Uzay Kongresine katılımları için verdikleri desteklerden dolayı Azerbaycan Devlet Diaspora Komitesine teşekkür ettiler. Azerbaycan Diaspora Komitesi Başkanı Fuad Musayev ünlü bilim insanları ile resim çektirdi.

Bu görüşün hemen ardından 4 Ekim, saat 16:00-da Azerbaycan Cumhuriyeti Uzay Ajansı (Azercosmos) ve Azerbaycan Neft Sanayi Üniversitesinde (ADNSU) önde gelen Azerbaycan bilim insanları ile bir saatlik panel gerçekleştirildi. Amerika ve Türkiye Üniversitelerden çalışan 4 görkemli bilim insanı bu panele davet edildi. Davet edilenler arasında İstanbul Ticaret Üniversitesinin profesörü Abdullah AVEY (Sofiyev) de vardı.  Ünlü bilim insanları panelde uzay araştırmalarının bugünü, uzay enerjisi ve uzay teknolojileri, hidrojen enerjisinin uzay araştırmaları için önemi başlıkları altında Lisans ve Yüksek Lisans öğrencilerine temel bilgiler ve çağdaş teknolojinin son ürünü olan nanokompozitler ve onların uygulamaları ile ilgili genel bilgi verildi. Daha sonra öğrencilerin bilim-teknoloji ve yurt dışında lisansüstü eğitimlerini devam ettirmek için soruları yanıtlandı. Panele katılan bilim insanları Azerbaycan Cumhuriyeti Uzay Ajansına (Azercosmos) kongreye katılımlarına verdikleri desteklerden dolayı teşekkür etti.

02-06 Ekim 2023 tarihleri arasında Bakü’de 74. Uluslararası Uzay Kongresi (74th International Astronautical Congress, IAC 2023 Baku) gerçekleştirildi. 2-6 Ekim tarihlerinde Bakü’de düzenlenen 74. Uluslararası Uzay Bilimleri Kongresi’ne Azerbaycan diasporasını temsilen tanınmış bilim insanları da katıldı. Bunlar arasında Central Florida Üniversitesi, Güneş Enerjisi Merkezi, Hidrojen Enerjisi grup lideri Prof. Dr. İstanbul Ticaret Üniversitesi Profesörü Nazım Muradov, mekanik ve uzay mühendisliği alanında tanınmış bilim adamı Abdullah Sofiyev, İstanbul Teknik Üniversitesi Havacılık ve Uzay Mühendisliği Fakültesinin Profesörü Çingiz Haciyev, Capella Space yöneticisi ve Florida Azerbaycanlı topluluğunun başkanı Esmira Bayramova da vardı. Azerbaycan’ın 1973 yılında büyük lider Haydar Aliyev’in önderliğinde Bakü’de düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’ne 50 yıl sonra yeniden ev sahipliği yapması sembolik açıdan büyük önem taşıyor. 5 Ekim saat 14.30 da Haydar Aliyev Kongre merkezinde “Modeling of Functionally Graded Coatings and Applications in Sandwich Structures” başlıklı bildiriyi sundu. Ayrıca 76. Uluslararası Uzay Kongresinin 2026 yılında Antalya’da organize edilmesi düşünülür ve fuarda Türk delegasyonun önemli çabaları vardı. Ayrıca bu panelde gençlere hayatın ona öğrettiği aşağıdaki nasihati unutmamalarını tavsiye etti:

“15-25 yaşlarında geçirdiğiniz boş zaman, 40-50 yaşlarında sırtına yük olarak binecektir.

30 yaşına kadar bunun farkına varmazsanız 50-60 yaşınızda daha ağır bir yük taşıyacaksınız.

35 yaşına kadar evriminizi tamamlayın, yoksa hayatınızın geri kalanında acı çekersiniz, unutma, evladım.”

74. Uluslararası Uzay Bilimleri Kongresi’ne Azerbaycan diasporasını temsilen katılan Bilim insanları

Prof. Sofiyev Baküde temaslarını son gün de devam ettirdi. Bakü Mühendislik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yagub Piriyev’in daveti üzerine Prof. Dr. Avey 6 Ekim 2023 tarihinde Üniversiteyi ziyaret etti. Önce Üniversite yönetimi ile bir toplandı yapıldı ve bilgi alış verişi yapıldı. Bakü Mühendislik Üniversitesinin yeni Rektörü Prof. Dr. Yagub Piriyev uzun yıllar Azerbaycan Eğitim Bakanlığında üst düzey görevlerde bulunmuş geniş vizyona sahip tanınmış bir bilim adamıdır. Prof. Dr. Yagub Piriyev’i 1990 yıllarından tanıyorum ve 4. Sanayi devriminin gereklerini Üniversitelerde bilimsel-pedagoji faaliyetlerin yeniden dizayn edilmesini 2006 yılından başlayarak hep tartıştık ve Azerbaycan’da uygulanabilmesi yollarını aradık.  Onun Bakü Mühendislik Üniversitesine Rektör atanması bu Üniversitenin hızlı gelişimini sağlayacaktır.

Ardından Prof. Sofiyev akademisyen ve öğrencilerle buluştu. Rektör Yaqub Piriyev Avey’in bilimsel pedagoji faaliyeti ile ilgili şunları aktardı:

“Prof. Dr. Abdulla AVEY, Eylül 2005’ten Ekim 2022’ye kadar Süleyman Demiral Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nde profesör ve Mekanik Anabilim Dalı başkanı olarak görev yapmıştır.

12 Ekim 2022’den bu yana İstanbul Ticaret Üniversitesi Matematik Bölümü’nde görev yapmaktadır.

2007 yılından bu yana üyesi olduğu Teorik ve Uygulamalı Mekanik Türk Milli Komitesi’nin 2016 yılından bu yana Başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır.

2009 ve 2014 yıllarında Süleyman Demiral Üniversitesi’nde Teknoloji alanında “Bilim ve Teknoloji” Birincilik Ödülleri’ne layık görülmüşdür. Bu ödülün birini 9. Cumhur başkanı Süleyman Demirel takdim etmiştir.

2014 yılında saygın Uluslararası Dergiler (SCI) tarafından en iyi 10 hakem arasında yer almıştır.

2003 ve 2004 yıllarında dünyada ilk kez fonksiyonel derecelendirilmiş malzemelerden oluşan silindirik ve konik kabukların matematik modellemesini yapmış ve periyodik olmayan dinamik stabilite probleminin çözümünü bulmuştur.

2006-2017 yılları arasında farklı teoriler kullanarak yeni nesil çok fonksiyonlu kompozitlerden yapılmış lamine ve sandviç plaklar ve kaplamaların sürekli ortamdaki stabilite ve titreşim problemlerini çözümüne nail olmuşdur. Bu sonuçlar uydularda, roketlerde, uzay gemilerinde ve nükleer reaktörlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. “

Türkiye’de birçok üniversitede ve Almanya’da Karleruhe Üniversitesi Teknik Mekanik Enstitüsü’nde bilimsel projelere katılan A. Sofiyev, TÜBİTAK ve NATO tarafından desteklenen projelerde başarıyla yer aldığı vurgulandı.

Ardından Rektör sunumunu yapmak için Prof. Abdullah Sofiyev’i kürsüye davet etti.

Prof. Dr. Avey, akademik yolculuğunun adımlarını paylaştı ve öğrencilere tecrübelerini aktardı. Ardından “Fonksiyonel dereceli malzemeler: modellenmesi ve uygulamaları” başlıklı bir konferans verdi. Sunumun başında Türkiye’ye gedişini ve orada elde ettiği başarıların sırlarını anlatırken, başarının vazgeçilmez koşullarının sağlık, ekonomik özgürlük, huzurlu çalışma ortamı, huzurlu aile ve yetenek olduğunun altını çizdi. Avey, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu anlamda Türkiye’de çalıştığım dönemde bu şartların hepsini sağladığını, Üniversitenin prestijli dergilere çıkışının başarıya ulaşma hızını biraz daha artırdığın not etti. Bilimde en güncel sonuçları zamanında görebilmem benim yol harıtamı daha da belirginleştirdi. Yurt dışında yaşamam benim kendi işime profesyonel yanaşmamı sağladı, çok ve düzenli olarak çalışmam benim rakabet gücümü artırdı ve art arta başarılar gelmeye başladı.

Bu başarılara Almanya Karlsruhe Üniversitesinin Teknik Mekanik Enstitüsünde 1999-2003 yılları arasında yaptığım proje ve bilimsel çalışmaların da çok katkısı olduğunu ve bu çalışmalar gelecek çalışmalarımın alt yapısını oluşturduğunu vurguladı. Ayrıca 2006 yılında Karlsruhe Teknik Üniversitesindeki “Research in Mechanics of Composites 2006” Herrenalb, Germany, 2006.” Workshopta Prof. Jan Reddy’nin çağdaş dünyanın malzeme stratejesinde en önemli silahının yeni nesil kompozitler olduğunu anımsattıktan sonra yakın 15 yılda fonksiyonel derecelendirilmiş malzemelerin dünyanın en gözde malzemesi olacağını, sonraki dönemlerde ise nanokompozitlerin öne çıkabileceğini öngörmüştü. 2011 yılında Baküde organize edilen “International Symposium Advances in Applied Mechanics and Modern Information Technology, Baku, Azerbaijan, 2011” sempozyuma ABD’den Prof. Jan Reddy, Almanya’dan Prof. Eckart Schnack ve İrandan Eslami MR benim ricam üzerine özel davetiyile konuşmacı olarak katıldılar. Sunum esnasında yukarıda bahsedilen konu ile ilgili Prof. Jan Reddy’nin fikrini tekrar almak istedim. Dünyaca ünlü bilim adamı Jan Reddy teknolojinin çok hızlı gelişimi, tahminlerde bazı düzelişler olabileceğini, 2015-16 yıllarında nanokompozitlerin uygulamalardaki önemine göre birinci sıraya geçeceğini, fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeler ikinci sırada önemini koruyabileceğini söyledi ve zaman onun bu tahminlerinin doğruluğunu kanıtladı. Bu fikirin, aynı zamanda bilimsel çalışmaların yönünün belirlenmesinde önemli rol oynadığının altını çizmek girekir. Çünkü bu sonucun sahibi ABD malzeme stratejisinde önemli yeri olan tanınmış bir mekanikçi-malzeme bilimcisi idi. Ayrıca Prof. Eckart Schnack benim 2003-2006 yıllarında elde etiğim bilimsel sonuçları çok değerli buldu ve övgü ile bahsetti. Bu konuda Süleyman Demirel Üniversitesinin Rektörüne bir değerlendirme raporu gönderdi. Yeni nesil kompozitlerin mekaniği üzerine dünyanın en önde gelen bilim adamları Prof. Shen HS, Hui D., Prof. Eslami MR, Prof. Tornabene F. ve diğer bilim insanları çalışmalarımızda öncül rolü hep takdir etmiş ve bizim çalışmalara hep atıfta bulunmuşlardır.

Dolayısıyla sözün gerçek anlamında Bakü’de akademik temaslar yoğun olsa da dolu dolu geçti. 74. Uluslararası Uzay Kongresi dahil her görüşte Üniversitelerin barajnlarına uygun olarak farklı konular üzerine sunumlar ve tartışamalr yapıldı. Son olarak bu temasların gerçekleşmesinde önemli rolü olan Azerbaycan Devlet Diaspora Komitesine ve Azerbaycan Cumhuriyeti Uzay Ajansına (Azercosmos) teşekkür ederim.”